Voor Xi is Taiwan dé inzet van ontmoeting met Trump: "Relatie kan in uiterst gevaarlijke situatie terechtkomen"

In dit artikel:

Bij de start van zijn top met Donald Trump heeft Xi Jinping duidelijk gemaakt dat Taiwan voor China centraal is in de betrekkingen met de Verenigde Staten. Xi waarschuwde dat de bilaterale relatie stabiel kan blijven als de VS "de zorgen over Taiwan goed behandelt", maar dat bij een verkeerde aanpak spanningen kunnen escaleren tot een gevaarlijk conflict. Die boodschap werd ook bevestigd door de Chinese ambassadeur in België, Fei Shengchao.

Waarom Taiwan zo gevoelig is: Peking ziet het eiland als een afvallige provincie die uiteindelijk bij het vasteland moet terugkeren — bij voorkeur via onderhandelingen, maar desnoods met geweld. Xi noemt hereniging een historische opdracht. Taiwan heeft sinds 1949 een eigen democratische regering, leger, munteenheid en paspoorten; veel inwoners identificeren zich echter steeds meer als Taiwanees en niet als Chinees, en onafhankelijkheidsstreven groeit.

De afgelopen jaren heeft China zijn militaire druk op Taiwan opgevoerd: grotere oefeningen in de Straat van Taiwan, zee‑blokkade‑scenario’s en vluchten van gevechtsvliegtuigen dicht langs het eiland. Die acties verhogen de spanningen in de regio en bezorgen Taipei grote zorgen over zijn veiligheid.

De Verenigde Staten hanteren officieel al decennialang een One‑China‑beleid: zij erkennen Peking als de regering van China, maar onderhouden onofficiële betrekkingen met Taiwan en zijn – via wetgeving uit 1979, de Taiwan Relations Act – verplicht Taiwan middelen te verschaffen om zichzelf te verdedigen. Daardoor zijn de VS de belangrijkste wapenleverancier aan Taipei. Voor China is precies die combinatie van Amerikaans juridisch commitment en wapenleveranties het pijnpunt.

Wat Xi van Trump verlangt, is vooral verandering in de praktijk: minder of geen Amerikaanse wapenleveranties en een verschuiving in het officiële Amerikaanse taalgebruik richting een expliciete afwijzing van Taiwanese onafhankelijkheid. Trump heeft eerder signalen gegeven dat hij mogelijk minder betrokkenheid bij Taiwan ziet en heeft een geplande wapentransactie van ongeveer 14 miljard dollar naar verluidt uitgesteld voorafgaand aan de top — mogelijk bedoeld om Peking niet te verontrusten. Dat de VS hierover in de jaren tachtig nooit met China zouden overleggen, maakt die zet opvallend.

Of er daadwerkelijk een beleidsverschuiving komt, blijft onduidelijk. De Amerikaanse regering heeft de afgelopen dagen haar verbintenissen jegens Taiwan herhaald en een wijziging in wapenleveranties zou in de VS eerst door het parlement moeten. Senator Marco Rubio benadrukte bovendien dat in het wederzijds belang geen destabiliserende gebeurtenissen rond Taiwan mogen plaatsvinden.

Tijdens Trumps bezoek aan Peking hield hij zich vooralsnog bedeesd over Taiwan; vragen van journalisten werden afgebogen en het Witte Huis-communiqué noemde Taiwan niet expliciet. China‑kenners zeggen dat de top voor Peking succesvol zal zijn als Washington zijn positie ten aanzien van Taiwan aanpast.

Taipei reageert niet verrast en waarschuwt dat de Chinese militaire dreiging de belangrijkste bron van onveiligheid in de Straat van Taiwan en de bredere Indo‑Pacifische regio is. Woordvoerster Michelle Lee zei dat het voortdurend versterken van nationale defensie en collectieve afschrikking cruciaal blijft, en dat Taiwan nauw contact onderhoudt met de VS over de ontmoeting tussen de twee leiders.