Voor Turken is de couppoging ook tien jaar later nog een pijnlijke herinnering

In dit artikel:

Tien jaar na de mislukte staatsgreep van 15 juli 2016 in Turkije herdenken nabestaanden en ooggetuigen de honderden doden, terwijl de politieke betekenis van die nacht nog altijd meespeelt. Mehmet Akif Karmil staat op de Bosporusbrug in Istanbul, waar zijn vader Köksal die avond door coupplegers werd doodgeschoten toen hij samen met duizenden anderen op Erdoğan’s oproep afkwam. Ook Vahide Sefkatlioglu, die bij dezelfde confrontatie haar man verloor en een been kwijtraakte, zegt dat vaderlandsliefde haar de straat op dreef.

In Turkije bestaat brede overeenstemming dat de opstand werd aangestuurd door de beweging rond prediker Fethullah Gülen en zijn volgelingen, de door Ankara als terroristisch bestempelde FETÖ. Tegelijk leeft in islamistische kringen nog altijd het idee dat de Verenigde Staten achter de coup zaten, met Gülen in ballingschap in Pennsylvania als bewijs daarvoor. Volgens analist Selim Koru was dat antiwesterse sentiment na de coup lange tijd dominant en presenteerde Erdoğan de gebeurtenis als een tweede onafhankelijkheidsoorlog tegen het Westen.

De nasleep was ingrijpend: tienduizenden mensen werden gearresteerd of ontslagen, media en onderwijs werden gezuiverd en onder de noodtoestand werden ook linkse en Koerdische tegenstanders aangepakt. Die harde reactie hielp Erdoğan zijn macht te concentreren, maar volgens Koru is de officiële herdenkingsdag inmiddels minder levendig geworden nu de economie hapert en de democratische achteruitgang zichtbaarder wordt.