Voor schoonmakers bij NS is het onmogelijk alles schoon te maken

In dit artikel:

NS-topman Wouter Koolmees erkent dat reizigers soms in vieze treinen zitten; schoonmaakmedewerkers zeggen dat ze graag schoner werk zouden willen leveren, maar dat dat in de praktijk lastig is. De belangrijkste oorzaken: personeelstekort bij schoonmakers, zwaarder en intensiever treintrajectgebruik en logistieke problemen om treinen op de juiste plek en tijd te krijgen voor grondige reiniging terwijl het spoor druk is.

Hoesijn Bahoul (46), ploegleider en al 23 jaar schoonmaker in Maastricht, beschrijft de dagelijkse praktijk. Overdag heeft hij vaak maar een halfuur om treinen schoon te maken die tussen Alkmaar en Maastricht rijden — mits die geen vertraging hebben. Tien keer per vier weken draait hij nachtdiensten op het rangeerterrein voor uitgebreidere reiniging; recent stonden daar in één nacht dertien treinen terwijl er zes verwacht waren, waardoor zijn ploeg van vier mensen de klus niet volledig aankon.

De NS plant weliswaar twee weken vooruit en meldt de roosterbehoefte aan schoonmaakbedrijf Vebego, maar de planning schiet geregeld tekort. Bahoul: “Af en toe moet ik keuzes maken.” Met te weinig handen blijft er werk liggen: minder afvalbakken legen, vlekken aanpakken in plaats van grondig schoonmaken. Van vroeger, toen tot vijftien man in de nacht werkte en er bonussen waren voor het verwijderen van bloed of braaksel, is weinig over; nieuwe collega’s haken vaak na korte tijd af vanwege de werkdruk en lage vergoeding.

NS geeft aan dat op sommige rangeerterreinen minder schoonmakers worden ingepland omdat taken efficiënter zijn of omdat er minder treinen staan door dienstregelingaanpassingen of andere vervoerders. Tegelijk wil de spoorwegmaatschappij niet onnodig kosten laten oplopen en zet zij data in — over reizigersaantallen en meldingen van vervuiling — om personeel zo doelgericht mogelijk te verdelen.

Praktische hulpmiddelen zijn er wel: schoonmakers melden via een app wanneer een trein niet volledig gereinigd is, waarna centra in Eindhoven of Utrecht kijken of materiaal of collega’s kunnen bijspringen; soms reizen medewerkers mee op de trein om extra schoon te maken. Grote publieksevenementen (carnaval, Pinkpop, voetbal, kerstmarkt) en winterse omstandigheden maken het werk nog zwaarder; Bahoul noemt ook regelmatig te maken te hebben met dronken of verwarde mensen die uit de trein gehaald moeten worden.

Bahoul benadrukt dat hij van zijn werk houdt en realistisch blijft: reizigers maken de trein vuil, soms ongewild (bijvoorbeeld door overgeven), en hij doet wat hij kan binnen de beperkte middelen en tijd. De combinatie van personeelskrapte, logistieke beperkingen en hoge gebruiksdruk van het spoor verklaart waarom het lukt om sommige treinen niet altijd volledig schoon te krijgen, ondanks dat zowel NS als schoonmaakbedrijven aangeven dat ze het graag anders zouden zien.