Voor het de laatste ronde is, zal de alcoholsector zich moeten reguleren en de burger zich moeten beheersen

In dit artikel:

De Gezondheidsraad roept minister van Volksgezondheid Sophie Hermans op om alcoholgebruik veel steviger te ontmoedigen, omdat volgens de raad geen veilige ondergrens bestaat. In het advies wordt gewezen op de medische en maatschappelijke schade van alcohol, van verschillende kankersoorten en orgaanschade tot vruchtbaarheidsproblemen, partnergeweld en verkeersongelukken. Daarmee schuift de raad de discussie naar een al langer gevoelig punt: hoeveel mag de overheid ingrijpen in een persoonlijke keuze die ook tot onverstandige beslissingen kan leiden?

Het debat speelt tegen een achtergrond waarin Nederland al decennia probeert alcoholgebruik terug te dringen met campagnes, accijnzen, leeftijdsgrenzen en beperkingen op reclame en happy hours. Toch blijkt zelfregulering door de sector lastig. Producenten presenteren zich naar buiten toe als vernieuwend met alcoholvrije alternatieven, maar proberen volgens eerdere onderzoeken achter de schermen strengere regels af te remmen. Ook supermarkten houden zich niet altijd aan afspraken over kortingsacties.

Tegelijk verandert de drinkcultuur langzaam. Volgens de Gezondheidsmonitor 2025 drinkt inmiddels 46,4 procent van de volwassenen geen alcohol of hooguit één glas per dag, terwijl het aandeel overmatige drinkers is gedaald tot 5,5 procent. Alcoholvrij is bovendien veel normaler geworden: het aanbod groeit, van 0.0-bier en alcoholvrije wijn tot mocktails en volledige alcoholvrije arrangementen in horeca. De vraag is nu of strengere maatregelen die trend verder kunnen versnellen, of dat de verantwoordelijkheid uiteindelijk vooral bij de drinker zelf blijft.