Voor God zijn Jood en Palestijn gelijkwaardig
In dit artikel:
Kees van Ekris en medewerkers geven in hun reisimpressies een oprechte, hoopvolle zoektocht naar verbinding tussen Israëlische en Palestijnse kerkgemeenschappen, maar volgens de auteur ontbreekt er voldoende politieke analyse. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) ziet Palestijnse christenen als partners en onderdeel van het Palestijnse volk; dat roept de vraag op of christenen niet sterker met Israël verbonden behoren te zijn dan met de Palestijnen.
De schrijver zet uiteen dat het begrip “Israël” meervoudig en gevoelig is: bijbels Israël is niet zonder meer gelijk aan de moderne staat Israël (1948) of aan iedereen die daar woont. Wereldwijd bestaan diverse joodse identiteiten (inclusief antizionistische joden) en binnen Israël zelf woont ruim 20% niet-Joodse burgers (Palestijnen met Israëlisch paspoort). Hierdoor overlappen jodendom, Israël als staat en de bevolkingsgroepen elkaar slechts gedeeltelijk, wat het kerkelijk spreken over verbondenheid complex maakt.
Theologisch pleit de auteur voor duidelijkheid: de kerk moet vasthouden aan de gelijkwaardigheid van alle mensen omdat elke persoon beeld van God is. De vervangingstheologie — het idee dat de kerk het joodse volk als volk van God heeft vervangen — wordt afgewezen als een fout die antisemitisme voedt. Tegelijk waarschuwt hij tegen filosemitisme en tegen anti-Palestijns racisme; de christelijke houding hoort zowel Joden, christenen als moslims als gelijkwaardig te erkennen.
Politiek wijst het artikel op concrete ongelijkheden: ongeveer 16 miljoen mensen leven onder de politieke en militaire invloed van Israël (in Israël, op de Westoever en in Gaza) maar hebben niet gelijke burgerrechten. Hoewel de PKN meer spreekt over recht en gerechtigheid en het leed aan beide kanten erkent, is dat volgens de auteur niet genoeg. De dagelijkse ongelijkheden en de status van Palestijnen als tweederangsburgers vormen structureel onrecht dat tegengeweld uitlokt. Daarom moet de kerk niet alleen troosten, maar ook profetisch optreden door onrecht duidelijk te benoemen en te veroordelen.
De auteur — politicoloog en ouderling binnen de PKN — roept de kerk op tot heldere ethische en politieke woorden en daden: bevestig de gelijkwaardigheid van alle volken, keer vervangingstheologie en racisme de rug toe, en combineer pastoraat met een confronterende inzet tegen structureel onrecht.