Voor de Spaanse familie Burriel is productie van handgemaakte waaiers een manier van leven

In dit artikel:

In Valencia houden de broers Daniel en Javier Burriel een eeuwenoud ambacht in stand: de productie van handgemaakte Spaanse waaiers. Hun familiebedrijf Abanicos Burriel, in 1964 opgericht door hun ouders, verkoopt in het stadscentrum waaiers van ongeveer 25 tot 490 euro. De eenvoudigere modellen hebben bedrukte stof, terwijl duurdere exemplaren met de hand worden beschilderd en voorzien zijn van gedetailleerd houtwerk.

De productie is geconcentreerd in de voorstad Aldaia, waar vroeger veel families van de waaierindustrie leefden. De sector kreeg zware klappen door de economische crisis van 2008, de coronapandemie en de overstromingen in Valencia in oktober 2024. De werkplaats van de familie stond een half jaar onder water, waardoor voorraad verloren ging en gereedschap vervangen moest worden.

Volgens Burriel vormt vooral goedkope import uit China een bedreiging. Buitenlandse producenten werken volgens hem met lagere lonen en materialen en verf die in Spanje niet zijn toegestaan, waardoor lokale bedrijven nauwelijks kunnen concurreren. Abanicos Burriel gebruikt juist geen papier of plastic en koopt hout en stof zoveel mogelijk lokaal. Het bedrijf richt zich daarom vooral op toeristen en andere klanten die bewust meer betalen voor lokaal vakmanschap.

Het familiebedrijf blijft overeind doordat de broers en hun familieleden alle werkzaamheden zelf doen. Daniel beheert de winkel en een marktkraam en helpt in de fabriek; Javier leidt de werkplaats. Ook hun kinderen en nicht Noemi werken mee. De productie varieert van vijfhonderd eenvoudige waaiers per maand tot slechts enkele handgeschilderde exemplaren. De vraag wisselt per seizoen, mogelijk mede door de hitte en de economische gevolgen van internationale conflicten.

Toeristen waarderen de ambachtelijke producten. Een Canadees-Grieks stel koopt waaiers als cadeau en wil lokale makers steunen. Ook de Amerikaanse Juan Sotomayor vindt na lang kiezen een waaier voor zijn zeventigjarige moeder: een moderne, donkerblauwe uitvoering geïnspireerd op Van Goghs ‘Sterrennacht’. Voor Burriel is juist een vergelijkbare waaier bijzonder omdat zijn nicht die als eerste beschilderde. Ondanks de betekenis van het product gebruikt hij op zijn bureau ook een ventilator.