Von der Leyen censureert sociale media en probeert zo verkiezingen te beïnvloeden: wat verbergt de Commissie?
In dit artikel:
Een recent rapport van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden (februari 2025) beschuldigt de Europese Commissie ervan jarenlang systematisch druk te hebben uitgeoefend op grote techplatformen om wéllegale politieke uitingen te verwijderen. Volgens het onderzoek, gebaseerd op gedagvorderde interne e-mails, documenten en getuigenissen onder ede, stelde de Commissie zelfs een praktisch handboek op waarin stond welke categorieën inhoud moesten verdwijnen: onder andere “populistische retoriek”, “anti‑EU‑inhoud”, “anti‑migrantensentiment” en “anti‑LGBTQ‑inhoud”.
De concrete gevolgen lijken groot: platforms kregen richtlijnen en pasten contentmoderatie aan. TikTok alleen verwijderde naar verluidt meer dan 45.000 berichten in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 2024. Het rapport zegt dat de Commissie zich niet tot één verkiezing beperkte, maar zich actief zou hebben gemengd in minstens twaalf nationale en Europese kiesrondes, waaronder in Slowakije, Nederland, Frankrijk, Ierland en Roemenië. Als voorbeeld wordt genoemd dat in Slowakije zelfs de uitspraak dat “er slechts twee geslachten bestaan” als te riskant werd aangemerkt en gecensureerd.
Europarlementariër Tom Vandendriessche (Patriots for Europe) bracht het dossier vorig jaar al in het Europees Parlement en vroeg herhaaldelijk om debat en hoorzittingen. Die pogingen werden volgens het artikel herhaaldelijk geblokkeerd; formele verzoeken tot debatten en commissiebehandelingen werden afgewezen, parlementaire vragen bleven lang onbeantwoord. Pas onlangs kon Vandendriessche het onderwerp kort aandragen tijdens een beraad op verzoek van zijn fractie. De vraag die daardoor opnieuw naar voren komt: waarom wil het Europees Parlement deze zaak niet grondig bespreken?
De kritiek komt niet alleen van de oppositie. Voormalig Europese Raadsvoorzitter Charles Michel uitte publiekelijk zorgen over de Commissie die meer bevoegdheden zou opeisen en zich zou mengen in domeinen buiten haar mandaat. Het rapport stelt ook dat de Digital Services Act (DSA) als juridische kapstok is gebruikt om verwijderingen te legitimeren, terwijl critici spreken van politieke filtering van het publieke debat in plaats van zuiver bestrijden van desinformatie.
Belangrijke elementen die het dossier problematisch maken: de aantoonbare druk vanuit Brussel op private bedrijven, het systematische karakter van de ingrepen voorafgaand aan verkiezingen en het gebrek aan parlementaire controle of verantwoording. De documenten en getuigenissen zijn, aldus het artikel, beschikbaar; wat ontbreekt is volgens de auteur de politieke wil in het Europees Parlement om de Commissie scherp ter verantwoording te roepen. Daarmee blijft onopgelost wie precies besliste over de grenzen van toegestane politieke uitingsvormen en welke invloed dat had op het publieke debat voorafgaand aan cruciale verkiezingen.