Voltrekt zich tijdens dit WK het morele failliet van de voetbalsport?
In dit artikel:
Het WK 2026, dat grotendeels in de Verenigde Staten plaatsvindt, wordt buiten het veld gedomineerd door politieke spanningen en immigratiebeleid van de gastheer, waardoor de toernooi-voorbereidingen onder druk staan. De controverse speelde deze week op meerdere plekken tegelijk: van Los Angeles en Chicago tot het hoofdkwartier van Fifa en de spreekkamers van mensenrechtenorganisaties. Kritiek richt zich op het Amerikaanse immigratieoptreden onder president Trump, de houding van Fifa-voorzitter Gianni Infantino en de bijna volledige stiltes van de wereldvoetbalwereld.
Belangrijke incidenten illustreren de angst en onzekerheid. Iran werd weliswaar toegelaten met spelers, maar officiële delegaties en supporters uit Teheran kregen beperkingen opgelegd. Scheidsrechter Omar Artan uit Somalië werd op terugreis naar huis gezet, en de Iraanse wedstrijd tegen Nieuw-Zeeland in Los Angeles riep vragen op over volkslied, fanreacties en mogelijke handhaving door immigratieautoriteiten. In Chicago moest de Iraakse spits Aymen Hoessein, die zijn land naar het WK schoot, urenlang worden ondervraagd. Deze voorvallen voedden vrees dat supporters en stafleden onnodig zullen worden tegengewerkt of zelfs geviseerd.
Fifa hield aanvankelijk de lijn dat het niet over het immigratiebeleid van het gastland gaat, wat veel waarnemers als een falen van verantwoordelijkheid zien. Historici en mensenrechtenactivisten vinden het opmerkelijk dat organisatoren zich laten overrulen door nationale autoriteiten; sommige commentatoren verwezen kritisch naar eerdere sportevenementen waarin organisatoren meer autonomie opeisten. Ook onder de stadionmedewerkers groeit onvrede: in Los Angeles dreigde personeel van hospitality diensten te staken uit vrees voor invallen van ICE en om betere veiligheidsmaatregelen af te dwingen.
Mensenrechtenorganisaties spreken van een klimaat van angst. De Sport & Rights Alliance (SRA) waarschuwt dat visumverboden en strengere grenspraktijken het WK uithollen omdat mondiale participatie wordt verhinderd. Human Rights Watch wijst op willekeurige arrestaties door immigratieofficieren en noemt de situatie een risico voor fans en medewerkers; zij dringen aan op afspraken tussen Fifa en Amerikaanse autoriteiten om misbruik te voorkomen. Als illustratie van de nabijheid van het geweldsprobleem noemen critici een gedetineerde in een ICE-faciliteit vlakbij MetLife Stadium die in hongerstaking is gegaan.
Politieke dimensies lopen door het hele verhaal. President Trump benut het toernooi bewust politiek; een nauwe, opvallend vriendschappelijke relatie met Infantino — zichtbaar tijdens evenementen rond het WK — voedt de beschuldigingen dat Fifa zich laat gebruiken als instrument voor binnenlandse politiek en imago. Critici vinden dat Infantino met zijn gedrag en publieke optredens de grenzen van Fifa-statuten overschrijdt door te mengen met expliciet politiek geladen initiatieven van Trump. Voorstanders van sport zonder politiek benadrukken neutraliteit, maar veel tegenstanders zien die neutraliteit in dit geval als masker voor medeplichtigheid.
Binnen Europa en de voetbalwereld overheerst opvallende terughoudendheid. Waar enkele stemmen, zoals de Noorse bondsvoorzitter Lise Klaveness, zich kritisch uitlieten, bleef het merendeel stil, wat door academici en activisten als hypocriet wordt bestempeld — vooral omdat westerse bonden eerder morele verontwaardiging toonden bij WK's in Rusland en Qatar, maar nu weinig druk uitoefenen op een traditionele bondgenoot die mensenrechten ondermijnt.
De centrale vraag is of de controverse zal wegdeemsteren zodra de bal rolt. Veel mensen verwachten dat de sportieve spectacle de aandacht zal afleiden, maar kritische stemmen waarschuwen dat steun voor het toernooi ook medeverantwoordelijkheid inhoudt voor de politieke instrumentalisering van zo’n internationaal evenement. Het debat over veiligheid, toegang en de rol van Fifa blijft onverminderd relevant zolang de organisatorische en politieke onduidelijkheden niet worden opgelost.