Volop Turkse wapens in Europa, maar echte samenwerking met EU is ver weg

In dit artikel:

De Europese defensie staat onder druk en Turkije kan daar volgens deskundigen een grote rol in spelen. Het land heeft de afgelopen jaren een sterke wapenindustrie opgebouwd met eigen drones, gevechtsvliegtuigen, helikopters, schepen en pantservoertuigen, en NAVO-topman Mark Rutte prees die ontwikkeling eerder dit jaar in Ankara als een echte „defensierevolutie”. Toch blijft de EU terughoudend om Turkije volwaardig te betrekken bij haar veiligheids- en herbewapeningsplannen.

Brussel sluit Turkije voorlopig uit van belangrijke EU-trajecten, zoals het SAFE-fonds voor defensie-investeringen en toekomstige projecten binnen Horizon Europe. Dat komt volgens analisten doordat de EU samenwerking met Ankara niet alleen militair, maar ook politiek beoordeelt. De zorgen over democratie, bestuur en instituties in Turkije spelen daarbij zwaar mee, terwijl de NAVO vooral kijkt naar strategisch nut.

Ondertussen werken veel Europese landen al wél met Turkije samen, vaak buiten de Brusselse kaders om. Portugal en Roemenië kopen Turkse marineschepen, Spanje gebruikt Turkse trainingsvliegtuigen en verschillende landen nemen drones van Baykar af. Ook in Italië, Hongarije en Roemenië ontstaan productie- en samenwerkingsprojecten met Turkse bedrijven. Vooral kleinere EU-landen kiezen voor Turkse systemen omdat die goedkoper zijn dan Franse of Duitse alternatieven.

Experts waarschuwen echter dat deze losse deals zonder Europees raamwerk kunnen leiden tot versnippering, onduidelijke regels en minder grip op export en certificering. Volgens hen zou de EU Turkije daarom beter nu al structureel moeten inbedden in de Europese defensie-industrie, zodat samenwerking voorspelbaar en controleerbaar wordt. De Turkse vicepresident Cevdet Yilmaz riep dinsdag op om alle beperkingen op wapenhandel met Turkije op te heffen, zodat Ankara sterker kan bijdragen aan de Europese kant van de NAVO.