Volkswagen wint jarenlange strijd tegen Nederlands boetetje voor sjoemelsoftware
In dit artikel:
Volkswagen heeft na jaren procederen definitief gelijk gekregen van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in Den Haag: de Autoriteit Consument & Markt (ACM) moest in 2017 opgelegde boete van €450.000 voor misleiding door sjoemelsoftware bij dieselauto’s intrekken. De uitspraak van 2 juni bevestigt dat de gedragingen waar de ACM voor boette feitelijk samenvallen met eerdere strafmaatregelen van het Duitse Openbaar Ministerie (een boete van ongeveer €1 miljard), waarmee dubbele bestraffing ontbreekt.
Achtergrond: het Dieselgate-schandaal onthulde dat miljoenen Volkswagen-auto’s verboden manipulaties hadden die zorgden voor hogere uitstoot dan was voorgespiegeld. In 2017 legde de ACM een boete op wegens oneerlijke handelspraktijken, maar die viel zo laag uit dat Volkswagen het niet hoefde te melden aan aandeelhouders en de onderneming besloot de beslissing juridisch aan te vechten. Eerst bij de ACM zelf, later bij de rechtbank in Rotterdam (waar Volkswagen in 2024 nog verloor), en uiteindelijk bij het CBb, dat nu de ACM-sanktie heeft geschrapt.
De uitspraak betekent ook dat de ACM bijna €900 aan griffiekosten en €4.670 aan proceskosten moet vergoeden aan Volkswagen; de ACM zegt de boete binnen enkele weken terug te betalen. Volkswagen reageerde positief, ACM publiceerde een beknopte samenvatting van het oordeel.
Waarom het Duitse concern zo fel streed tegen een relatief geringe boete blijft gevoelig. Consumentenorganisaties en belangenbehartigers, onder wie Guido van Woerkom van stichting Car Claim, wijzen erop dat het bedrijf vooral wilde voorkomen dat het ACM-oordeel als sterk bewijs zou dienen in privaatrechtelijke procedures van gedupeerde kopers. Een vergelijkbare verwijzing gebruikte de rechtbank in Amsterdam in 2021 om te stellen dat kopers recht konden hebben op een prijsverlaging.
Financieel is de inzet van Volkswagen klein vergeleken met zijn winsten (in 2025 nog bijna €7 miljard netto), maar de juridische kosten voor beide partijen zijn waarschijnlijk veel hoger dan de boete zelf. Het advocatenkantoor Freshfields, dat Volkswagen bijstond, werkt met hoge uurtarieven; experts schatten de totale kosten voor de verdediging in de miljoenen. De ACM meldt dat haar medewerkers circa 2.300 uren aan de procedure besteed hebben.
De CBb-uitspraak maakt geen einde aan alle lopende claims: een grote schikking tussen Volkswagen en veel Nederlandse dieselrijders blijft staan, maar er loopt nog een zaak voor een kleinere groep met een ander motortype. De zaak illustreert hoe grote concerns met langdurige juridische inzet besluiten van toezichthouders kunnen betwisten en zo mogelijke bewijspositie in andere procedures proberen te beïnvloeden.