Vol stroomnet Utrecht is een bittere pil: 'Waardeloos dat dit nodig is'

In dit artikel:

Burgemeester Sharon Dijksma noemt het volle stroomnet in Utrecht een "bittere pil" nu de Rijksoverheid heeft besloten dat per 1 juli in delen van de provincie geen nieuwe elektriciteitsaansluitingen meer worden uitgegeven. Het is de eerste keer in Nederland dat er een regionale stop op nieuwe netaansluitingen wordt ingevoerd; aanvragers belanden op een wachtlijst. Het besluit werd gisteren bekendgemaakt.

De maatregel raakt zowel bewoners als bedrijven: er kunnen geen nieuwe aansluitingen komen en bestaande huishoudens kunnen geen zwaardere aansluiting laten aanleggen. Wethouder energie en klimaat Senna Maatoug wijst erop dat ongeveer 70% van de Utrechtse woningen een eenfase-aansluiting heeft, wat het moeilijk maakt om over te schakelen op inductiekoken of een eigen laadpaal voor elektrische auto's. Tegelijk staat Utrecht voor grote bouwopgaven: tot 2033 zijn zo'n 30.000 nieuwe woningen gepland, plus incidentele nieuwbouw zoals scholen. Lokale bestuurders vragen het kabinet snel duidelijkheid en steun over hoe die bouw kan doorgaan.

Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, noemt het besluit "waardeloos" en wijst op structurele problemen in de netuitbreiding. Volgens hem duurt het in Nederland vaak jaren — soms een decennium — voordat een hoogspanningsstation kan worden gerealiseerd, doordat potentiële locaties telkens strandden in procedures rond erfgoed of natuur. In de regio Noord-Utrecht zoekt netbeheerder TenneT al lang naar geschikte locaties; de eerste negen opties zijn verworpen.

Als alternatieven pleiten experts voor slimmer vraag- en aanbodbeheer: piek- en daluren benutten (bijvoorbeeld auto's laden wanneer er veel zonnestroom is), hybride verwarmingssystemen die een cv-ketel inzet bij netspanningstekorten, en meer lokale opwekking met opslag op plekken met veel verbruik, zoals bedrijventerreinen. Van der Gaag hoopt dat de schrikreactie door de netstop leidt tot het durven aanpakken van deze lastige keuzes.

Dijksma benadrukt dat de gemeente de rijksoverheid eerder heeft gewaarschuwd en meent dat het kabinet een morele verantwoordelijkheid draagt om te helpen bij de uitvoering van grootschalige woningbouwplannen en de oplossingen voor het volle net.