Vogels, hittegolven en de soms dodelijke gevolgen

In dit artikel:

Wetenschappers waarschuwen dat oplopende zomertemperaturen vogels steeds zwaarder treffen, van verminderde conditie en broedsucces tot massale sterfte. In een recent artikel in *Trends in Ecology & Evolution* stellen zij dat vooral kleine zangvogels kwetsbaar zijn: hun lichaam warmt snel op, terwijl hun waterreserve beperkt is. Bij extreme hitte kunnen ze uitdrogen of letterlijk bezwijken, zoals is gezien in Zuid-Afrika in 2020 en in Australië in 2009, waar duizenden vogels stierven toen de temperatuur boven de 45 graden uitkwam.

Ook zeevogels lopen groot gevaar. Door warmere zeeën trekken vissen naar koelere, diepere waterlagen, waardoor vogels zoals kuifalken en zeekoeten hun voedsel niet meer bereiken. Tussen 2014 en 2019 stierven daardoor honderdduizenden zeevogels langs de westkust van Noord-Amerika, en vergelijkbare sterfte werd ook elders vastgesteld.

Volgens de onderzoekers is directe hittestress niet het enige probleem: vogels steken veel energie in afkoelen, waardoor ze minder tijd en kracht overhouden om voedsel te zoeken, te broeden en jongen groot te brengen. Dat leidt tot slechtere overleving en minder nakomelingen. De gevolgen zijn ook in Nederland zichtbaar: vogelopvangcentra zien tijdens hittegolven een piek in noodlijdende dieren, waaronder jonge gierzwaluwen en koolmezen die door de warmte te vroeg uit hun nest raken. In Zundert kwamen in 2025 alleen al meer dan honderd jonge gierzwaluwen binnen.