Voetbal en oorlog

In dit artikel:

Nico (82) schrijft aflevering 110 van zijn serie over oorlog en koppelt het huidige WK Voetbal aan de echte conflicten in de wereld. Hij wijst op de ongewone situatie dat gastland Verenigde Staten op enig moment in conflict stond met een deelnemer (Iran) en noteert dat beide landen kort na de aanvang van het toernooi een tijdelijk akkoord sloten om gevechten uit te stellen — terwijl Israël ondertussen doorgaat met aanvallen op delen van Libanon. Die tegenstelling illustreert voor hem hoe sport en oorlog dwars door elkaar lopen.

Economische belangen domineren volgens Nico het toernooi: de FIFA rekent op zo’n 11 miljard euro omzet en tickets lopen op tot tienduizenden dollars, waardoor veel fans buiten spel staan. Dat roept ethische vragen op: moet je grote sportevenementen negeren of boycotten wanneer deelnemende landen internationale normen schenden? Hij vraagt zich ook af waarom Rusland is geschorst, maar landen als Israël en de VS niet, en bekritiseert de strenge grensbehandeling van sommige teams — zoals Iran, dat na wedstrijden meteen naar Mexico moest terugkeren.

Het WK beschrijft hij als vol tegenstrijdigheden: een megalomaan commerciële machine die lokaal wel feest en saamhorigheid kan brengen. Nico geeft Rotterdam als voorbeeld: de stad staat hoog in de ranglijst van oorsprong van WK-spelers, met namen als Geertruida, Lang, Depay en Summerville en meerdere spelers uit Kaapverdië en Curaçao. Zulke successen scheppen tijdelijk sterke gemeenschapsbanden, iets wat hij graag blijvend zou zien.

Als breder kader noemt hij het werk van journalist James Montague (interview in de Volkskrant, 6 juni 2026). Montague laat zien hoe machthebbers van Mussolini tot moderne autocraten sport inzetten voor politieke legitimatie en hoe landen als Saoedi-Arabië sport gebruiken om hun internationale imago te veranderen — met het WK van 2034 al in zicht. Volgens Montague ligt de grens van acceptatie al achter ons (met Rusland 2018) en is de FIFA-bestuurder Infantino geneigd om autoritaire machten tegemoet te komen. Montague waarschuwt tenslotte dat er een moment kan komen waarop supporters zich van de sport zullen afkeren als de geldmacht te ver doorgaat: “Er komt een punt dat de macht van het geld zo de spuigaten uitloopt dat voetbalfans zich van de sport zullen afkeren.”