Voedsel produceren kost veel energie en dat gaan we merken in de supermarkt

In dit artikel:

Energie vormt een groot deel van de kostprijs van basisvoedsel: bakkers betalen bijvoorbeeld al snel zo’n €50.000 per jaar aan gas en stroom, zodat de energierekening ongeveer tien procent van de prijs van een brood kan uitmaken. Veel onderdelen van de voedingsmiddelenindustrie zijn bijzonder energie-intensief: zuivelfabrieken (FrieslandCampina gebruikt in Nederland ruim 200 miljoen m³ gas per jaar), frites- en aardappelverwerkers, suikerfabrieken, brouwerijen, meelmolens en industrieën die groenten en fruit verwerken.

Door de spanningen in het Midden-Oosten zijn gasprijzen sterk gestegen. In een recent rapport stelt ABN AMRO dat veel bedrijven vooralsnog beschermd zijn door vaste energiecontracten, maar zodra die aflopen zullen de hogere kosten doorwerken en de prijzen van eten en drinken later dit jaar waarschijnlijk omhooggaan. Zelfs bij een snel einde van conflicten verwacht de bank dat energieprijzen aan de bovenkant blijven, onder meer doordat beschadigde productie-installaties in landen als Qatar tijd nodig hebben om te herstellen.

De sector blijft sterk afhankelijk van aardgas en andere fossiele bronnen en loopt achter bij de omschakeling naar duurzame energie. Veranderingen zijn technisch en financieel lastig: sommige processen zijn moeilijk te elektrificeren en banken financieren zulke transacties terughoudend. Waterstof wordt genoemd als mogelijke lange-termijnoplossing, maar is nu economisch ongunstig. Wel zijn bedrijven zuiniger geworden; de meelindustrie verlaagde haar verbruik in vier jaar met bijna een kwart, maar blijft voor circa 90 procent van het gas afhankelijk.

Hogere energiekosten worden doorgaans binnen drie tot negen maanden aan consumenten doorberekend. Dat beïnvloedt koopgedrag: mensen stappen vaker op huismerken over en beperken andere uitgaven, wat ook het algemene sentiment over de economie kan verzwakken.