VOC-mentaliteit: 'Schadebureaus verdienen bijna 600 miljoen met opnemen aardbevingsschade'

In dit artikel:

In Groningen en Noord-Drenthe laait opnieuw woede op over wie verdient aan de gasellende: onderzoeksjournalistiek van RTV Noord, RTV Drenthe en Follow The Money laat zien dat vier schadebureaus — 10BE, CED, D.O.G. Ingenieurs en Stichting NIVRE Calamiteiten & Projecten — tussen 2018 en 2025 ruim €577 miljoen uit de staatskas ontvingen voor werkzaamheden rond aardbevingsschade. Een lopende aanbesteding betekent waarschijnlijk nog eens ongeveer €450 miljoen extra de komende jaren. Sinds hun opdrachten namen de eigen vermogens van deze bedrijven en die van enkele bestuurders en aandeelhouders sterk toe.

Tegelijk blijven veel Groningers grotendeels ontheemd van adequate vergoedingen. Als voorbeeld blijkt uit het dorp Ekehaar dat van 66 schademelders uiteindelijk maar 15 een vergoeding kregen — tussen circa €820 en €16.178 — samen zo’n €80.000; één schadebureau (10BE) declareerde voor het opstellen van rapporten alleen al €440.000. De balans tussen uitgekeerde schadevergoeding en wat bureaus ontvangen roept stevige kritiek op: publieke middelen zouden vooral private winsten hebben gefaciliteerd terwijl herstel en rechtsherstel voor bewoners lang niet af zijn.

De reportage koppelt die financiële scheefgroei aan een bredere morele discussie: profiteren van andermans leed zou volgens critici typerend zijn voor een handelsgeest die grenzen van fatsoen en verantwoordelijkheid opzoekt. De bevindingen versterken zorgen over transparantie, toezicht en de effectiviteit van het schadeafhandelingsproces na de aardbevingen die samenhangen met gaswinning in de regio.