Vlaamse burgemeesters slaan alarm over financiële moeilijkheden: "Evenwichtige begroting opmaken was nog nooit zo moeilijk"
In dit artikel:
Vlaamse lokale besturen waarschuwen dat hun financiële situatie de komende jaren onder druk komt te staan. VRT NWS analyseerde meerjarenplannen en bevroeg tientallen burgemeesters uit verschillende delen van Vlaanderen: vooral kleine en middelgrote gemeenten zien het moeilijker worden om hun begroting in evenwicht te houden door stijgende kosten, extra taken van hogere overheden en dalende tegemoetkomingen.
Kleine gemeenten voelen de druk het sterkst. Affligem (burgemeester Walter De Donder, CD&V) rekent op relatief lage inkomsten per inwoner en ziet tegelijk een forse daling van subsidies vanuit hogere overheden — voor zijn gemeente zou dat neerkomen op een verlies van ongeveer 6,5 miljoen euro. Dat dwingt beleidsmakers tot lastige keuzes: extra lasten bij burgers en bedrijven leggen of kritisch snoeien in kerntaken. De Donder wijst ook op een groeiende administratieve en planlast; kleine gemeenten missen vaak het personeel om veel studiewerk zelf te doen en huren dure consultants in.
Middelgrote steden merken eveneens de kostenstijging. In Mortsel (Michiel Hubeau, Groen Vooruit) zorgden hogere uitgaven voor veiligheid — circa 2 miljoen extra vorig jaar — en doorgeschoven verantwoordelijkheden ervoor dat de stad de personenbelasting moest optrekken. In Halle (Eva Demesmaeker, N‑VA) kiest het stadsbestuur juist voor meer investeringen in veiligheid en activering, omdat werk volgens hen de beste remedie tegen armoede is.
Grote steden hebben doorgaans meer armslag om schokken op te vangen. Brugge (Dirk De Fauw, CD&V) probeert inwoners niet extra te belasten en zoekt inkomsten via toeristenheffingen, hogere retributies en de inning van boetes voor lichte snelheidsovertredingen. De Fauw pleit bovendien voor gemeentefusies als manier om de weerbaarheid van kleinere gemeenten te vergroten.
Uit de analyse blijkt dat vooral uitgaven voor veiligheid, activering en sociale bijstand sterk zullen stijgen — deels door hervormingen zoals die van werkloosheidsuitkeringen — en dat gemeenten hun baten willen verhogen via belastingen, retributies en boetes. Lokale besturen vragen tegelijk om versoepeling van regels en minder planlast, zodat kleine gemeenten minder afhankelijk worden van dure externe expertise en beter in staat zijn om de extra taken uit te voeren.