Visserij buiten windpark is geen trekpleister voor kleine mantelmeeuwen

In dit artikel:

Onderzoekers van NIOZ onder leiding van ecologe Roos Kentie volgden 58 kleine mantelmeeuwen uit een kolonie op Neeltje Jans met GPS-zenders om te onderzoeken of de vogels het windpark voor de Zeeuwse kust opzochten of juist vermeden. De studie, gepubliceerd op 9 juni 2026 in Journal of Animal Ecology, koppelde de vliegdata aan visserijgegevens van Global Fishing Watch. Verwacht werd dat meeuwen vooral rond visserijschepen zouden blijven vanwege de bijvangst die daar wordt teruggegooid, en dat ze het windpark juist zouden binnengaan wanneer er weinig gevist werd (bijvoorbeeld in het weekend). De uitkomst was anders: ook in weekenden bezochten de meeste vogels het windpark weinig.

Er bleek veel individuverschil: sommige mannetjes bezochten het park juist wel, vooral tijdens en na het broedseizoen; vrouwtjes bleven vaker dicht bij land. Kentie en collega’s wijzen erop dat mannetjes over het algemeen meer op zee foerageren en dat individuele vogels vaste, uiteenlopende routes kunnen hebben — soms honderden kilometers enkele reis.

De resultaten zijn relevant voor het inschatten van aanvaringsrisico’s met draaiende rotorbladen. Windparken kunnen aantrekkelijk zijn doordat er niet gevist wordt en visstand hoger kan zijn, maar de wieken vormen ook een gevaar. Kleine mantelmeeuwen, zilvermeeuwen en grote mantelmeeuwen lopen relatief veel risico omdat ze vaak op de rotorhoogte vliegen. Financiering kwam van Eneco en Rijkswaterstaat, die met deze gegevens Collision Risk Models willen verbeteren; op zee is het lastig om dode vogels te vinden of nachtelijke botsingen via camera’s te detecteren.

Methodologisch gebruikten de auteurs Step Selection Analyses om te vergelijken welke routes theoretisch mogelijk waren met waar de vogels daadwerkelijk naartoe gingen. Een beperking van het onderzoek is de steekproeffrequentie: GPS-punten om de twintig minuten laten niet zien of een vogel rustte bij een turbinevoet, door het park vloog of daar foerageerde. De onderzoekers willen vervolgstudies met fijnmazigere data om het gedrag bij windmolens beter te begrijpen en zo ecologische gevolgen van de uitbreiding van offshore wind beter te kunnen inschatten.