Vijlbriefs noodfonds beloont stoken en straft armoede: wie de kachel uit laat omdat hij het niet kan betalen, krijgt geen cent

In dit artikel:

Minister Hans Vijlbrief (D66) opent op 4 januari het Noodfonds Energie, waarvoor 193 miljoen euro beschikbaar is. Naar verwachting kunnen ongeveer 500.000 huishoudens steun krijgen. Tegelijkertijd vallen volgens onderzoekers ruim 100.000 huishoudens buiten de regeling, omdat hun energieverbruik zo laag is dat hun rekening niet boven de inkomensafhankelijke grens komt. Het gaat om mensen die de verwarming uitlaten of nauwelijks stoken om kosten te besparen: een vorm van verborgen energiearmoede.

Huishoudens met een inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum komen in aanmerking wanneer de energierekening meer dan 8 procent van hun inkomen bedraagt. Voor inkomens tot 200 procent ligt de grens op 10 procent. Het fonds vergoedt de helft van het bedrag boven die grens, met minimaal 120 en maximaal 1.800 euro steun. Volgens critici bevoordeelt de regeling daardoor mensen met een hoge rekening, terwijl huishoudens die bewust extreem weinig verbruiken niets krijgen. Vijlbrief erkent dat het fonds verborgen energiearmoede niet direct oplost en noemt het moeilijk uitvoerbaar om vast te stellen waarom iemand weinig energie gebruikt.

De discussie speelt tegen de achtergrond van hoge energieprijzen. De gasbelasting zou stijgen van ruim 60 naar 61,63 cent per kubieke meter, exclusief btw. Ook de kosten voor het vullen van Nederlandse gasopslagen kunnen volgens het artikel bij consumenten terechtkomen. De schrijvers pleiten daarom voor lagere belastingen in plaats van steun via een aanvraagprocedure.

Aan het slot wordt gemeld dat het kabinet de geplande verhoging van de gasbelasting voor 2027 schrapt. Huishoudens die binnen de inkomensgrenzen vallen, zouden het minimumbedrag van 120 euro ook bij een laag verbruik ontvangen, via hun gemeente. Vijlbrief moet bovendien vóór 1 december met een plan komen om verborgen energiearmoede aan te pakken.