Vijlbrief laat 119.000 huishoudens in de kou: ouderen gaan 'om zes uur 's avonds naar bed', maar zijn Noodfonds geeft ze niets

In dit artikel:

In een reportage van NU.nl over de Maastrichtse wijk Caberg wordt beschreven hoe huishoudens met lage inkomens deze herfst moeite hebben om hun energierekening te betalen. Volgens buurtwerker Geerte Courtens zetten sommige ouderen de verwarming niet aan en gaan zij al vroeg naar bed om warm te blijven. Gezinnen besparen op boodschappen en maaltijden; bij buurthuis De Wiemerink worden naast voedsel ook onder meer kleding en incontinentiemateriaal uitgedeeld.

Een van de geïnterviewde bewoners is Ikram Harakate, die door ziekte arbeidsongeschikt is en met haar werkende echtgenoot en twee kinderen rondkomt van ongeveer vijftig euro boodschappengeld per week. Omdat zij niet weet hoe hoog de energierekening zal uitvallen, blijft de verwarming uit. Ook vrijwilliger Nicole Ramakers van de voedselbank zegt dat bezoekers nauwelijks nog over hoge rekeningen praten: volgens haar staat de verwarming bij velen simpelweg helemaal niet aan.

De problemen worden volgens hulpverleners versterkt door de opeenstapeling van de coronacrisis, de energiecrisis van 2022, inflatie en opnieuw hoge energietarieven. Het Rode Kruis signaleert dat mensen vaker maaltijden overslaan. TNO becijferde eerder dat ongeveer 119.000 huishoudens met een laag inkomen in slecht geïsoleerde woningen veel minder energie gebruiken dan verwacht. Dit wordt aangeduid als verborgen energiearmoede. Lector Anna Custers waarschuwt dat extreem laag stoken kan leiden tot minder wooncomfort, schimmelvorming en gezondheidsproblemen.

Het artikel uit stevige kritiek op het Noodfonds Energie van het kabinet. Dat fonds opent volgens de tekst pas in januari 2026 en vereist dat huishoudens aantonen dat minstens acht procent van hun inkomen aan energie wordt besteed. Daardoor zouden juist mensen die uit angst voor de rekening nauwelijks stoken, buiten de regeling kunnen vallen. Bij een sociaal minimum van 1.669 euro voor een alleenstaande en 2.337 euro voor een samenwonend stel gaat het om een aanzienlijke energielast. Volgens Custers is bovendien 80 procent van het budget voor armoede- en schuldenbeleid naar het fonds gegaan.

De auteur stelt dat veel inwoners weinig vertrouwen hebben dat zij voor steun in aanmerking komen. Ook huishoudens die volgens de overheid voldoende verdienen, houden volgens minister Hans Vijlbrief na hun vaste lasten soms te weinig over voor energie, warme kleding of andere basisbehoeften. Tegelijkertijd zou het kabinet de mogelijkheid willen behouden om energiebelasting op gas verder te verhogen. Het artikel wijt de hoge energielasten daarnaast aan energie- en klimaatbeleid, waaronder stijgende netbeheerkosten.

De tekst sluit af met een uitgesproken politieke oproep: schrap de stookeis voor het Noodfonds, verlaag de energiebelasting en voorkom dat ouderen, gezinnen en arbeidsongeschikte mensen deze winter in koude, slecht geïsoleerde woningen moeten leven. Tussendoor bevat het artikel meerdere oproepen om de publicatie op Facebook te volgen en te delen.