Vijf tips voor het stimuleren van fietsen, wandelen en ov-gebruik bij medewerkers in de zorg

In dit artikel:

Het RIVM onderzocht welke interventies veelbelovend zijn om zorgmedewerkers vaker lopend, fietsend of met het openbaar vervoer naar het werk te laten komen. Actief woon-werkverkeer levert dubbel voordeel op: het verbetert de fysieke en mentale gezondheid van medewerkers en vermindert de CO₂-uitstoot. De studie combineert literatuurinzichten met praktijkvoorbeelden van zorginstellingen in Nederland.

Belangrijkste bevindingen en aanbevelingen
- Combineer maatregelen: losse acties scoren vaak minder; gecombineerde pakketten vergroten de kans op blijvende gedragsverandering. Denk aan beleid, faciliteiten en communicatie die elkaar versterken.
- Maak het aantrekkelijk: spelelementen zoals challenges, spaarsystemen en teamdoelen verhogen motivatie en betrokkenheid.
- Voorzie in faciliteiten: aantrekkelijke en praktische voorzieningen (bijvoorbeeld veilige, overdekte fietsenstallingen, goede verlichting, oplaadpunten voor e-bikes, kleed- en doucheruimtes, reparatiemogelijkheden en reisadvies) maken de keuze voor fiets of ov eenvoudiger.
- Stem op de doelgroep: maatwerk is cruciaal. Rekening houden met nachtdiensten, onregelmatige werktijden, werk op meerdere locaties en thuiszorgroutes vergroot effectiviteit. Betrek medewerkers actief bij het ontwikkelen van maatregelen en benut omslagmomenten zoals indiensttreding, verhuizing of een nieuwe locatie om nieuw reisgedrag te stimuleren.
- Werk samen met externe partijen: zorginstellingen hebben niet alle invloed op infrastructuur en openbaar vervoer. Samenwerking met gemeenten, regionale overheden en vervoerders is nodig voor veilige routes en betrouwbaar ov-aanbod.

Ook patiënten en bezoekers profiteren
Veel maatregelen kunnen ook bezoekers en patiënten stimuleren om actief of met ov te reizen, bijvoorbeeld via veilige routes, deelfietsen voor het laatste traject en parkeertarieven die stimulansen bieden.

Conclusie
Zorginstellingen lopen al stappen vooruit, maar er blijft ruimte om onderzoek en praktijk nauwer te verbinden. Door geïntegreerde, doelgroepgerichte en samenwerkingsgerichte aanpakken te gebruiken, kan de zorgsector medewerkers én bezoekers structureel meer in beweging krijgen.