Vijf ministers schrijven een 'eerlijke brief' over verward gedrag, en het eerlijke antwoord is dat jij nog jaren moet wachten

In dit artikel:

Het aantal politieoptredens voor mensen met verward gedrag is sterk gestegen: van ruim 66.000 in 2015 naar bijna 170.000 vorig jaar. Tot september van dit jaar stond de teller al op 149.519 incidenten, gemiddeld meer dan 460 per dag. Het gaat vaak om mensen met ernstige psychiatrische problemen, geregeld in combinatie met verslaving en dakloosheid, die overlast veroorzaken, vernielingen plegen of strafbare feiten begaan.

Rechters waarschuwen dat de huidige aanpak vastloopt. Mensen worden na incidenten meegenomen, komen soms in de cel terecht en staan na verloop van tijd opnieuw op straat zonder behandeling of passende woonplek. Volgens strafrechters Joyce de Ruiter en Elmy Elderman lopen politie, justitie, reclassering en gevangenissen hierdoor steeds opnieuw tegen dezelfde problemen aan. Ook de Raad voor de rechtspraak onderschrijft die zorgen.

Psychiater Josephine Lenssen van Dimence zegt dat hulpverleners soms dagen zoeken naar geschikte woonruimte. Hoewel beschermd wonen juridisch kan worden opgelegd, zijn er vaak geen plaatsen beschikbaar. Voor ongeveer 400 mensen binnen de zogenoemde levensloopaanpak, bedoeld voor de zwaarste gevallen, is momenteel geen passende plek.

Vijf ministers stuurden op 5 oktober een brief aan de Tweede Kamer. Daarin kondigt het kabinet een uitvoeringsagenda en routekaart aan. In het eerste kwartaal van 2027 moet die agenda verschijnen; vanaf 2028 moet een duurzamere aanpak worden uitgevoerd. Het interdepartementale programma loopt minstens tot 2029. Concreet is 8 miljoen euro uitgetrokken om het ZonMw-programma Grip op Onbegrip tot eind 2027 voort te zetten. Daarnaast komen er regionale overleggen, een lerend netwerk en een verkenning met de geestelijke gezondheidszorg en woningcorporaties.

De auteur vindt deze plannen onvoldoende en verwijt het kabinet dat het na tien jaar stijgende cijfers vooral tijd koopt. Er is volgens hem snel behoefte aan beschermde woonplekken, vroegere interventie en tijdelijke opvang in arrestantencomplexen, zodat agenten minder tijd kwijt zijn aan vervoer en herhaalde meldingen. De ministers Heerma en Van Weel zouden daarom vóór het commissiedebat in december concreet moeten aangeven hoeveel plekken er volgend jaar bijkomen, en waar en wanneer die beschikbaar komen.