Vier van de zeven waterstofprojecten zijn gestopt, maar Van Veldhoven (D66) zet gewoon de volgende subsidieronde open

In dit artikel:

Uit antwoorden van klimaatminister Stientje van Veldhoven op Kamervragen blijkt volgens het artikel dat de grote Nederlandse subsidies voor groene waterstof tot nu toe nauwelijks productie hebben opgeleverd. Van de 1.150 megawatt aan capaciteit die in december 2022 via de tweede Europese IPCEI-ronde werd toegezegd, was vier jaar later geen enkele megawatt operationeel. Vier projecten, samen goed voor 550 megawatt, zijn gestopt; 400 megawatt heeft wel een investeringsbesluit en 200 megawatt bevindt zich nog in de voorbereidingsfase.

In totaal kregen zeven projecten subsidie. Twee projecten van HyCC, een project van Ørsted en een project van Engie gingen niet door. De subsidie aan Engie werd desondanks vastgesteld op bijna 1,9 miljoen euro. Van de overgebleven plannen is de fabriek van Shell, waarvoor 150 miljoen euro is toegezegd, volgens de minister grotendeels gereed. Air Liquide kreeg bijna 290 miljoen euro voor twee projecten; voor één daarvan is nog geen investeringsbesluit genomen en de oplevering staat gepland voor 2028.

Ook de nationale subsidieregelingen leveren weinig op. Van de 101 megawatt uit de eerste ronde draait 7,66 megawatt. De tweede ronde, met 610 megawatt aan beoogde capaciteit, heeft nog niets operationeels opgeleverd. De subsidies waren gebaseerd op de verwachting dat groene waterstof rond 2030 zonder steun met fossiele alternatieven zou kunnen concurreren. Volgens Van Veldhoven valt inmiddels niet te voorspellen wanneer dat zonder subsidie mogelijk wordt.

Toch blijft het kabinet geld reserveren. Van de eerder beschikbare 2,1 miljard euro voor waterstof resteert ongeveer 1,3 miljard euro in het Klimaat- en Energiefonds. Voor een nieuwe nationale subsidieronde is 780 miljoen euro gereserveerd. Daarnaast is sinds 2021 ruim 900 miljoen euro aan waterstofprojecten beschikt via een algemene klimaatsubsidieregeling, hoewel daarvan volgens het artikel nog niets is uitbetaald. Ook is 303,1 miljoen euro gereserveerd voor waterstofopslag in zoutcavernes.

Het artikel bekritiseert de voortzetting van de subsidies, die de minister verdedigt met bindende Europese waterstofdoelen. Het pleit ervoor de nieuwe ronde te schrappen, niet-doorgegane projecten voorschotten volledig te laten terugbetalen en het vrijgekomen geld te gebruiken voor lagere energiekosten. Ook zou de Tweede Kamer jaarlijks moeten controleren hoeveel subsidie daadwerkelijk wordt teruggevorderd en geen nieuwe steun verstrekken zolang geen grote fabriek draait.