Vier kinderen oneens over moeders erfenis: kantonrechter laat executeur zonder voorwaarden stoppen

In dit artikel:

Een executeur kan in Nederland op eigen verzoek worden ontslagen zonder dat daarvoor bijzondere redenen nodig zijn. Dat blijkt uit een uitspraak van de kantonrechter in Utrecht van 25 augustus, die op 26 oktober werd gepubliceerd. In de zaak ging het om de nalatenschap van een vrouw die in 2025 overleed. Haar vier kinderen, tevens erfgenamen, konden het niet eens worden over de afwikkeling. De executeur, die ook afwikkelingsbewindvoerder was, zag daardoor geen mogelijkheid meer om haar taak evenwichtig af te ronden. De kantonrechter verleende het ontslag zonder zitting en per direct, omdat een nalatenschap volgens de rechter niet gebaat is bij een onwillige executeur.

Het ontslag beëindigt het conflict tussen de erfgenamen niet. De voormalige executeur moet nog rekening en verantwoording afleggen over het beheer: wat is ontvangen, betaald en nog aanwezig? Ook moet zij de bezittingen van de nalatenschap aan de erfgenamen overdragen. Totdat het beheer is overgenomen, moet zij bovendien handelingen uitvoeren die niet zonder nadeel kunnen worden uitgesteld, zoals noodzakelijke betalingen.

Of een nieuwe executeur kan worden benoemd, hangt af van het testament. De kantonrechter mag dat alleen doen als daarin die mogelijkheid staat. Ontbreekt zo’n bepaling, dan beheren de erfgenamen de nalatenschap gezamenlijk. Ieder van hen mag alleen noodzakelijke of routinematige handelingen verrichten; voor belangrijke beslissingen, zoals de verkoop van een woning, is instemming van alle erfgenamen nodig.

Wanneer overleg niet lukt, kan een erfgenaam de kantonrechter vragen een beheerregeling of bewind in te stellen. Voor de verdeling zelf kan de rechter bepalen hoe die moet plaatsvinden, bijvoorbeeld door verkoop van een woning en verdeling van de opbrengst. Bij een beneficiaire aanvaarding kan daarnaast om benoeming van een vereffenaar worden gevraagd. Erfgenamen doen er volgens de uitleg goed aan eerst schriftelijk de financiële verantwoording en een overzicht van bezittingen op te vragen, het testament te controleren en zo mogelijk een notaris of mediator in te schakelen.