VIDEO | Laffe Van den Brink schuift 140.000 Oekraïense asielaanvragen voor zich uit, en FVD zegt wat hij niet durft: ze keren terug

In dit artikel:

Ruim 140.000 Oekraïners in Nederland moeten alsnog een asielprocedure krijgen. Nederland had tijdelijke bescherming gekoppeld aan een asielaanvraag, maar behandelde die aanvragen niet. Volgens onderzoeker Ricky van Oers van de Radboud Universiteit was Nederland daarmee een uitzondering in Europa. Het Europese Hof van Justitie bepaalde op 1 oktober dat de aanvragen wel moeten worden behandeld.

Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) erkent dat dit extra druk legt op het asielstelsel. Hij wil eerst nieuwe aanvragen en de ruim 50.000 dossiers op de bestaande IND-wachtlijst afhandelen, voordat de Oekraïense aanvragen aan de beurt komen. FVD-Kamerlid Tom Russcher waarschuwt dat de IND daardoor met een grote extra achterstand wordt opgezadeld. Hij pleit ervoor de tijdelijke opvang af te bouwen en Oekraïners te laten terugkeren zodra dat mogelijk is.

Uit onderzoek van het WODC onder ruim 3.500 Oekraïners, uitgevoerd in 2023 en 2025, blijkt dat 43 procent voorlopig niet van plan is terug te keren, ook niet als Oekraïne weer veilig is. Omgerekend gaat het om meer dan 60.000 mensen. Volgens docent migratierecht Mark Klaassen is een asielprocedure belangrijk omdat verblijf onder tijdelijke bescherming niet meetelt voor naturalisatie, terwijl verblijf met een asielstatus dat wel doet. Na vijf jaar kan iemand onder voorwaarden Nederlander worden.

Russcher noemt het daarom tegenstrijdig dat het kabinet na 2028 mogelijk een tijdelijk transitiedocument van drie jaar wil invoeren, terwijl Oekraïners daarvoor hun asielaanvraag zouden moeten intrekken. Volgens hem biedt voortzetting van de procedure mogelijk een langer verblijfsrecht. VluchtelingenWerk Nederland stelt daartegenover dat terugkeer naar Oekraïne momenteel niet realistisch is en wil dat de aanvragen snel worden beoordeeld.

De uitspraak verplicht Nederland alleen om de dossiers te behandelen; een procedure leidt niet automatisch tot een verblijfsvergunning. De Kamer wil van de minister weten hoeveel Oekraïners mogelijk een asielstatus krijgen, wat dit betekent voor terugkeer en hoe wordt voorkomen dat tijdelijke bescherming uiteindelijk stilzwijgend leidt tot langdurig verblijf of naturalisatie.