Video: 'Hij blonk niet uit in tact'

In dit artikel:

Het tweede seizoen van de serie Máxima, dat op 14 maart van start gaat en opent met het koninklijk huwelijk, brengt de politieke wereld nadrukkelijker in beeld rond het hof. Centraal staat onder meer een vertolking van oud-premier Jan Peter Balkenende door Jan‑Paul Buijs. Buijs schetst hem als een principiële, intelligente staatsman met een zichtbare sociale onhandigheid: iemand die feiten en transparantie hooghoudt, maar in persoonlijke omgang soms verkeerd uitpakt.

In de afleveringen ontstaan daardoor ongemakkelijke confrontaties met het koningshuis. Een voorbeeld is een dinerscène waarin Balkenende Máxima bevraagt over de opvang van de kinderen als zij en Willem‑Alexander tegelijk in New York zijn — een vraag die voortkomt uit zijn sterke overtuiging dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is, maar die bij Máxima slecht valt. Ook de relatie met koningin Beatrix wordt in de serie als stroef neergezet; Buijs bouwde subtiele wrijving in omdat er volgens bronnen geen natuurlijke klik tussen de politici en het staatshoofd zou zijn geweest.

De serie plaatst deze persoonlijke spanningen tegen de achtergrond van een turbulente periode in de Nederlandse politiek: de nasleep van de moord op Pim Fortuyn, de onrust rond de LPF, internationale commotie rond Fitna en de affaire rond Mabel Wisse Smit. Die kwesties dwongen Balkenende volgens de maker tot buigen tussen publieke feitenvrijheid en de omgangsvormen van het koningshuis.

Buijs koos bewust tegen een karikatuur: geen pruik, minimale make‑up, zijn eigen haar en een specifiek brilletje om richting te geven. Voor spraak en intonatie bestudeerde hij archiefmateriaal om onder meer een Zeeuwse tongval en een christelijk‑protestantse melodie in de klinkers te vangen. De makers mikken internationaal: Máxima is inmiddels aan meer dan zeventig landen verkocht, mede dankzij regie en internationale castleden zoals Sebastian Koch.