Veteraan haalt uit naar NAVO-chef Rutte: 'Je hebt geen flauw idee hoe een lichaam eruitziet nadat het is neergeschoten'

In dit artikel:

Oud-beroepsmilitair en veteraan Jeroen Veenman waarschuwt in een gesprek met Rico Brouwer van Potkaars voor de menselijke gevolgen van oorlog. Aanleiding is een bericht van minister van Defensie Dilan Yesilgöz over de eerste vlucht van een Nederlandse MQ-9 Reaper-drone met bewapening. Volgens de minister kan de drone daarmee troepen beschermen en precisieaanvallen uitvoeren. Veenman vindt het zorgwekkend dat politici enthousiast spreken over wapens die bedoeld zijn om mensen te doden, terwijl zij volgens hem onvoldoende beseffen wat de gevolgen daarvan zijn.

Veenman baseert zich op zijn ervaringen tijdens missies in Kosovo, Bosnië en Irak. Tijdens de Nederlandse missie in Irak in 2004 beheerde hij een mortuarium in de woestijn. Nadat marechaussee Jeroen Severs door een scherpschutter was gedood, verzorgde Veenman diens lichaam ondanks het bevel om de kist gesloten te houden. Daardoor kon de familie na de repatriëring alsnog afscheid nemen. Een dankbrief van Severs’ ouders betekende voor Veenman meer dan een militaire onderscheiding.

Hij zegt destijds al te hebben getwijfeld aan de officiële rechtvaardiging van de Irakoorlog, waarbij massavernietigingswapens als reden werden genoemd. Volgens Veenman draaide de missie in werkelijkheid om macht en olie. Ook de moderne droneoorlog baart hem zorgen. Hij verwijst naar de psychologische belasting voor operators die op afstand doden en daarna terugkeren naar hun dagelijks leven. Door de technologie dreigt oorlog volgens hem op een computerspel te gaan lijken, terwijl de gevolgen voor slachtoffers reëel blijven.

Drie maanden geleden dienden Veenman en andere veteranen een petitie in tegen de zogenoemde ‘vrijheidsbijdrage’. Zij zien die heffing als een oorlogsbelasting waarmee burgers betalen voor wapens. Volgens Veenman bleef een reactie van de Tweede Kamer uit. Hij pleit voor diplomatie in plaats van verdere wapenleveringen en waarschuwt dat hogere militaire uitgaven, de mogelijke terugkeer van de dienstplicht en de groeiende wapenproductie een nieuwe wapenwedloop aanjagen. Zijn conclusie: oorlog kent volgens hem geen echte winnaars, maar vooral slachtoffers aan alle kanten.