Verwoeste Vondelkerk Amsterdam was „sieraad voor de buurt"
In dit artikel:
Nog geen uur na middernacht op Nieuwjaarsdag 2026 brak er brand uit in de Amsterdamse Vondelkerk; omwonenden vermoeden dat vuurwerk de oorzaak was. Vlammen sloegen uit de toren — die ongeveer 50 meter hoog was — en waren ver in de omgeving zichtbaar. In de loop van de nacht stortte de toren in. Halverwege de dag was de brand onder controle en aan het einde van de middag konden omwonenden terugkeren naar hun woningen, met uitzicht op de verkoolde resten.
Het neogotische gebouw, officieel Kerk van het Heilig Hart van Jezus, was een geliefd en markant herkenningspunt in de buurt. Ontwerper Pierre Cuypers — ook bekend van het Rijksmuseum en Centraal Station — nam geen genoegen met een lage toren; de Vondelkerk kreeg daardoor een prominente plaats in het stadsbeeld en werd door velen als een stil, vertrouwd icoon gezien. Burgemeester Femke Halsema noemde het verlies op LinkedIn een flinke klap voor de buurt en de stad.
Historisch heeft de kerk vaak met bedreigingen te maken gehad. Tijdens herstelwerkzaamheden brandde de toren in 1904 af en werd daarna herbouwd naar een ontwerp van Joseph Cuypers, Pierres zoon. In de jaren zeventig en tachtig stond het gebouw leeg, werd het als kraakpand gebruikt en kwam zelfs bijna in de slopershamer terecht; Stichting Vondelkerk kocht en restaureerde het in 1984. Sindsdien is beheer bij Stadsherstel Amsterdam en werd het pand multifunctioneel gebruikt: huwelijken, concerten, kantoren en kerkdiensten. Van 2006–2013 hield pioniersgemeente Via Nova er diensten; sinds 2017 huurt Liberty Church het gebouw en trekt het volgens de kerk deelnemers uit vele nationaliteiten. Liberty Church heeft laten weten diep bedroefd te zijn en voorlopig uit te wijken naar de Thomaskerk voor de eerstvolgende samenkomst.
Ondanks de zware schade is er reden voor voorzichtig optimisme: de stenen muren en gewelven bleven grotendeels staan, waardoor het directe instortingsgevaar afnam. Ook bestaan nog bouwtekeningen van de kerk. Directeur Onno Meerstadt (Stadsherstel) zei tegenover de NOS dat deze elementen hem hoop geven dat herstel mogelijk is en dat de kerk in oude luister kan worden teruggebracht. Hoe groot de kosten en de omvang van de restauratie zullen zijn, en hoe lang herstel zou duren, is nog niet bekend.