Vertrouwen in dollar neemt af door oorlog, heeft de wereldmunt beste tijd gehad?
In dit artikel:
De oorlog in het Midden-Oosten zet het vertrouwen in de dollar als wereldvaluta onder druk. Recentelijk eist Iran dat kopers olie in Chinese yuan betalen — een directe breuk met de sinds de jaren zeventig gangbare praktijk om olie in dollars af te wikkelen. De Deutsche Bank noemde het conflict een mogelijke katalysator voor het afbrokkelen van die dollar-dominantie.
Historisch is de machtspositie van de dollar gevormd door de economische overwicht van de VS en een sleutelakkoord uit 1974, waarbij Saudi-Arabië en andere olie-exporteurs olie in dollars gingen factureren in ruil voor Amerikaanse veiligheid in de regio. Dat petrodollar-systeem zorgde ervoor dat veel landen dollars aanhielden en de VS goedkoop kon lenen.
Nederlandse economen zien het vertrouwen inderdaad afnemen, maar relativiseren alarmisme. Mathijs Bouman en ING-hoofdeconoom Bert Colijn stellen dat het sentiment om minder afhankelijk te zijn van de dollar vooral leeft bij landen die op gespannen voet met de VS staan; het idee om in een andere munt te handelen bestaat al jaren. Tegelijkertijd wijzen zij op structurele ontwikkelingen die de hegemonie van de dollar verzwakken: Azië koopt meer olie, centrale banken spreiden hun reserves en beleidskeuzes van de VS (zoals handelsheffingen en onconventionele benoemingen onder Trump) vergroten onzekerheid. Een concreet signaal is dat pensioenfonds ABP voor circa 10 miljard euro aan Amerikaanse staatsobligaties heeft verkocht.
Toch benadrukken de economen dat een snelle verdringing van de dollar onwaarschijnlijk is. De status van wereldmunt steunt op diepe, liquide kapitaalmarkten en wijdverbreid vertrouwen — voorwaarden die moeilijk in één keer voor een andere valuta te realiseren zijn. De Chinese yuan komt vaak in beeld, maar beperkingen zoals kapitaalcontroles en minder ontwikkelde financiële markten remmen een directe opvolging.
Kortom: de dollar verliest terrein aan de randen — vooral door geopolitieke verschuivingen en groeiende diversificatie — maar een plotseling einde van zijn wereldrol lijkt volgens Nederlandse deskundigen voorlopig niet realistisch.