Vertrek zeven PVV-Kamerleden biedt kansen voor formatie
In dit artikel:
Zeven Kamerleden hebben dinsdag de PVV-fractie verlaten en vormen een nieuwe groep onder leiding van Gidi Markuszower. De absplistsing betreft René Claassen, Hidde Heutink (die vicevoorzitter wordt en voormalig campagneleider is), Tamara ten Hove, Annelotte Lammers, Nicole Moinat en Shanna Schilder. De nieuw gevormde fractie voert in de Tweede Kamer tijdelijk de naam groep-Markuszower; intern overwegen zij de naam Nederlandse Vrijheids Alliantie (NVA), maar afgesplitste fracties mogen geen eigen partijnaam gebruiken.
De breuk komt voort uit onenigheid over koers en stijl: de zeven willen een constructievere, resultaatgerichte benadering dan die van Geert Wilders, vooral na het verlies van elf zetels eind oktober en Wilders’ hernieuwde harde oppositielijn nadat hij zich uit kabinet-Schoof terugtrok. De vertrekkers pleitten ook voor transformatie van de PVV naar een ledenpartij — nu is Wilders praktisch de enige officiële lid — en voor een grondige evaluatie van het verkiezingsverlies. Wilders weigerde aan die eisen mee te werken.
Politiek heeft de afsplitsing flinke gevolgen: de PVV zakt van een gedeelde eerste plaats naar de vierde plaats in de Kamer en verliest daarmee ook het leiderschap van de oppositie, dat nu naar Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) gaat. De zetelverhoudingen binnen het populistische blok versplinteren verder: naast PVV, JA21 en FVD komt nu groep-Markuszower met zeven zetels.
Voor de lopende kabinetsformatie opent de nieuwe groep nieuwe mogelijkheden. Markuszower liet weten bereid te zijn in gesprek te gaan met de beoogde coalitiepartners en incidentele gedoogsteun te verlenen. D66, VVD en CDA sluiten een formele coalitie met de afsplitsers echter uit; zij kozen bewust voor een minderheidskabinet en hadden al afwijzend gestaan tegenover nauwe samenwerking met partijen als JA21. Toch zien leiders als D66’s Jetten en VVD’s Dilan Yeşilgöz kansen om met gedoogsteun beleid door de Kamer te krijgen als dat het land vooruit helpt.