Vertrek van directeur zet problemen in overvolle gevangenis van Haren op scherp
In dit artikel:
Jurgen Van Poecke, de directeur die vier jaar geleden de gevangenis van Haren opende, heeft deze week zijn mandaat vroegtijdig neergelegd en vertrekt naar de veel kleinere gevangenis van Mechelen. Van Poecke zegt te willen vertrekken uit onvrede met de structurele overbevolking en het aanhoudende personeelstekort in Brussel: "Ik wil een signaal geven." Formeel neemt hij geen ontslag uit de FOD Justitie, maar ruilt hij zijn post in Haren in voor een directiefunctie in een instelling met slechts 84 plaatsen.
Zijn vertrek valt samen met een werkbezoek aan Haren van justitieminister Annelies Verlinden (CD&V), federaal minister Frank Vandenbroucke en vakbondsvertegenwoordigers, die de mentale en fysieke gezondheid van gedetineerden willen bespreken. De huidige directieploeg telt nog twaalf leden; de personeelsdirectrice neemt voorlopig het roer als interim over.
Haren, de grootste gevangenis van België, heeft officieel ruimte voor 1.129 gedetineerden maar huisvest momenteel ongeveer 1.500 personen. Vakbonden melden dat minstens 279 mensen op matrassen op de grond slapen — een aantal dat de laatste maanden sterk toenam. Van Poecke waarschuwde eerder al voor een situatie als een 'sardineblik'; die beeldspraak blijkt volgens hem steeds meer op zijn plaats nu zelfs stapelbedden voor eenpersoonscellen worden overwogen.
De overbevolking heeft volgens personeel en vakbonden directe gevolgen voor veiligheid en welzijn: meer agressie, hogere werkdruk, en een groter aandeel gedetineerden met zware psychische problemen. VSOA‑afgevaardigde Davy Champagne, die zelf als veiligheidsassistent in Haren werkt, zegt dat reguliere bewakingsmedewerkers niet altijd zijn opgeleid voor die problematiek en dat improvisatie het individuele begeleidingswerk en re‑integratieactiviteiten ondermijnt. Opleidingen voor het nieuwe concept van detentiebegeleiders liepen bovendien traag op: sommige specialisatiecursussen kenden jarenlang wachtlijsten.
Hoewel er incidenten waren waarbij enkele personeelsleden werden aangehouden wegens corruptie of drugssmokkel, benadrukt Van Poecke dat dit een kleine minderheid betreft en dat het gebrek aan opleiding en personeel de kernproblemen zijn. Vakbonden interpreteren zijn vertrek als een signaal richting de centrale administratie en de politiek; sommigen noemen het een teken dat de directie machteloos stond tegenover hogere beslissingen.
Minister Verlinden erkent de druk en wijst op maatregelen zoals verbeterde loon- en arbeidsvoorwaarden, openstelling van vacatures voor EU‑burgers en inzet van privébewakers voor functies zonder direct contact met gedetineerden. Ook werden extra bedden en nieuwbouwprojecten aangekondigd (onder meer een nieuwe gevangenis in Antwerpen en plannen voor Vresse‑sur‑Semois in 2028). Ondanks wervingscampagnes blijven vacatures ongevuld: op de federale site staan nog tientallen posities open en Van Poecke schat dat Haren zeker honderd extra medewerkers nodig heeft — gerekend op basis van de officiële capaciteit, niet de actuele bezetting.
Van Poecke verlaat Haren zichtbaar emotioneel; hij zegt dat zijn hart bij die gevangenis en bij Brussel ligt, maar dat hij in een kleinere instelling meer voldoening hoopt te vinden en zodoende een aanhoudend probleem in de sector onder de aandacht wil brengen.