Versoepeling door VS van oliesancties spekt Russische staatskas extra
In dit artikel:
De oorlog in het Midden-Oosten levert veel verliezers op, maar niet Rusland: Moskou en zijn oliebedrijven incasseren flinke extra inkomsten nu vraag en prijzen verschuiven. De Financial Times rekende uit dat Rusland ongeveer 150 miljoen dollar extra per dag binnenkrijgt; cumulatief zou dat al tussen 1,3 en 1,9 miljard dollar extra zijn geweest door klanten in met name India en China.
Wat deze winst recent verder aanjaagt is een onverwachte stap van de Amerikaanse president Donald Trump: hij heeft de sanctieregels tijdelijk versoepeld. Tot en met 11 april mogen Amerikaanse partijen opnieuw Russische olie kopen die zich op zee bevindt, inclusief ladingen van de zogeheten ‘schaduwvloot’ — schepen die onder valse vlag varen of transponders uitzetten om sancties te omzeilen. Amerikaanse verzekeraars mogen deze schepen weer dekken, wat handel vergemakkelijkt.
De versoepeling is vooral relevant voor Aziatische inkopers. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz is veel olie uit het Midden-Oosten niet beschikbaar, terwijl veel transacties in dollars vallen en dus onder Amerikaanse sanctiewetgeving vallen. Met de nieuwe vergunning wordt het voor kooplieden in Azië makkelijker om op Russische olie over te stappen. Dat is ook waarom India, dat eerder in een akkoord met de VS had afgesproken zijn Russische aankopen terug te schroeven, nu minder verplichtingen voelt om te minderen.
De EU heeft de sancties niet aangepast en ziet de maatregel als een eenzijdige Amerikaanse koerswijziging. Sanctierechtadvocaat Yvo Amar noemt het “een eenzijdige actie” en wijst erop dat Amerikaanse bedrijven in Azië nu meer mogen dan Europese bedrijven die daar handelen. Europese leiders reageerden teleurgesteld; Frankrijk en Duitsland uitten openlijk kritiek, terwijl het Kremlin de stap prees en stelde dat Russische olie essentieel is voor marktstabilisatie.
Analisten betwijfelen of de versoepeling de wereldolieprijs substantieel zal temperen. Energie-expert Jilles van den Beukel benadrukt dat het volume dat door de blokkade van de Straat van Hormuz wegvalt enorm is, dus de prijsreductie beperkt zal blijven. Voor Trump zelf lijkt de maatregel deels gemotiveerd door binnenlandse druk: stijgende benzineprijzen richting de tussentijdse verkiezingen veroorzaken politiek ongemak, wat volgens Amar leidt tot “noodgrepen” zoals deze vergunning. De versoepeling loopt tot nu toe één maand; verlenging is mogelijk maar verdere structurele verlichting van sancties lijkt onwaarschijnlijk.