"Verontrustend kat-en-muisspel": militaire satelliet Rusland nadert westerse satelliet tot op enkele honderden meters

In dit artikel:

Een Russische militaire satelliet is afgelopen weekend mogelijk tot op enkele tientallen meters genaderd van de westerse satelliet ICEYE-X36, die door Oekraïne wordt gebruikt. Dat blijkt uit metingen van satellietexpert Marco Langbroek van de TU Delft. Volgens andere bronnen bedroeg de afstand zondagavond slechts 26 meter; Langbroek benadrukt dat zulke berekeningen niet tot op de meter nauwkeurig zijn.

Het gaat om de Russische satelliet KOSMOS 2612, die op 16 april 2026 vanaf de lanceerbasis Plesetsk werd gelanceerd. Die satelliet voerde de afgelopen 2,5 weken meerdere manoeuvres uit om steeds dichter bij ICEYE-X36 te komen. De commerciële radarsatelliet, geregistreerd in de Verenigde Staten, maakt zeer gedetailleerde beelden van het aardoppervlak en wordt vermoedelijk ingezet om Russische troepenbewegingen in kaart te brengen.

Er zijn voorlopig geen aanwijzingen dat ICEYE-X36 is verstoord of beschadigd. KOSMOS 2612 heeft inmiddels weer wat afstand genomen, maar volgens Langbroek kan de toenadering wijzen op provocatie of op een voorbereiding om de satelliet uit te schakelen. Rusland heeft eerder verklaard dat satellieten die Oekraïne gebruikt legitieme doelen zijn en heeft in 2021 al een satelliet met een raket vernietigd. Daarbij ontstond een grote wolk ruimtepuin die het ISS in gevaar bracht.

Een aanval zou niet alleen de Oekraïense inlichtingenpositie verzwakken, maar ook andere landen kunnen raken, omdat satellieten vaak door meerdere partijen worden gebruikt. Satellieten kunnen onder meer worden uitgeschakeld door hun zonnepanelen te beschadigen, waardoor de energievoorziening wegvalt of de satelliet instabiel wordt. Ontwijken is lastig en kost veel brandstof. Ook Amerikaanse, Chinese en Europese satellieten voeren geregeld nabijheidsoperaties uit, maar de huidige manoeuvres baren Langbroek extra zorgen vanwege hun mogelijke militaire doel.