"Verontrustend en gevaarlijk": 2 Belgische experts over onthulling van Amerikaanse ruimtewapens

In dit artikel:

De Verenigde Staten hebben voor het eerst officieel bevestigd dat ze over wapensystemen in de ruimte beschikken. De Amerikaanse Space Force omschrijft die als controlesystemen waarmee Amerikaanse strijdkrachten zich tegen vijandige acties kunnen beschermen, maar concrete details ontbreken. China en Rusland hebben de VS opgeroepen de militaire opbouw in de ruimte stop te zetten.

Volgens defensie-expert Patrick Bolder en ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen gaat het waarschijnlijk vooral om antisatellietwapens. Die kunnen andere satellieten uitschakelen door een botsing, met elektromagnetische effecten of door communicatiesystemen te verstoren. Militaire satellieten worden daarnaast gebruikt voor spionage en het volgen van activiteiten op aarde. Sommige systemen zouden ook raketten of kernkoppen in een vroeg stadium kunnen onderscheppen.

De bekendmaking kan verband houden met het Amerikaanse project Golden Dome, een gepland raket- en luchtverdedigingssysteem. Ruimtewapens zouden daarbij vijandelijke intercontinentale raketten kort na hun lancering kunnen detecteren en uitschakelen, voordat ze Amerikaans grondgebied bereiken. De experts vermoeden ook een geopolitieke bedoeling: Washington wil zijn machtspositie benadrukken tegenover China, Rusland en andere opkomende machten. Volgens Ilsen kan de verklaring bovendien bedoeld zijn als waarschuwing nadat de VS informatie over Russische of Chinese plannen heeft opgevangen.

De VS is voorlopig het enige land dat openlijk over ruimtewapens spreekt, maar Rusland heeft al vergelijkbare capaciteiten gedemonstreerd. Russische satellieten zijn dicht bij andere satellieten gemanoeuvreerd en in 2020 werd vanuit de ruimte een projectiel afgevuurd, zonder een doelwit te raken. Ook China breidt zijn militaire ruimtecapaciteiten uit. Europa gebruikt militaire satellieten vooral voor inlichtingen en communicatie.

Het Ruimteverdrag van 1967 verbiedt massavernietigingswapens in de ruimte, maar niet alle militaire toepassingen en er is weinig controle op naleving. De Amerikaanse erkenning maakt volgens de experts duidelijk dat de ruimte niet uitsluitend vreedzaam wordt gebruikt. Ze kan een nieuwe ruimtewapenwedloop uitlokken, waarbij China en Rusland hun eigen systemen versterken of Amerikaanse satellieten proberen tegen te houden. Omdat bewapende satellieten voortdurend boven verschillende landen vliegen, neemt ook het risico op misverstanden en internationale spanningen toe.