Vermogen van 6 miljard euro, maar geen belastingen: hoe zit dat juist met het geld van de ziekenfondsen in België?

In dit artikel:

MR-voorzitter Georges‑Louis Bouchez pleitte tijdens de MR‑nieuwjaarsreceptie dat Belgische ziekenfondsen zoals gewone ondernemingen vennootschapsbelasting moeten betalen. Hij rekent voor dat de staat de voorbije vier jaar zo’n 400 miljoen euro aan inkomsten misgelopen zou zijn door de huidige vrijstelling.

Professor gezondheidseconomie Dominique Vandijck reageert dat ziekenfondsen als vzw’s een wettelijke taak in de sociale zekerheid vervullen en daarom nu van die fiscale vrijstelling genieten. Hun reserves — samen ongeveer 6 miljard euro — zijn volgens haar niet per se buitensporig: ze fungeren als buffer tegen grote schommelingen in zorguitgaven en tegen financiële risico’s, vooral bij aanvullende verzekeringen. Die middelen worden ingezet voor de uitvoering van verplichte ziekteverzekering en vloeien uiteindelijk in feite weer terug naar de publieke huishouding.

Vandijck stelt dat de mutualiteiten financieel gezond zijn, maar dat het wel van belang is dat de beschikbare middelen primair worden aangewend voor gezondheid, preventie en kwaliteitsvolle zorg. Wel ziet zij ruimte voor discussie over de steeds commerciëler geworden activiteiten van sommige ziekenfondsen — zoals aanvullende verzekeringen en marktgerichte diensten — die concurre­ren met private verzekeraars. Op winsten uit die commerciële pijlers zou volgens haar een belasting kunnen worden ingesteld.

Als waarschuwing wijst Vandijck op het oorspronkelijke doel van de ziekenfondsen: de financiering van gezondheidszorg voor burgers. Ze merkt op dat in landen met meer private tussenkomst de overheadkosten vaak hoger liggen dan bij de Belgische mutualiteiten, wat een rol kan spelen in de afweging of en hoe ziekenfondsen belast moeten worden.