Verkeerd vinkje ingevuld? Overheid mag je straks niet direct als fraudeur behandelen

In dit artikel:

De Tweede Kamer heeft op 2 juli 2026 ingestemd met het zogenoemde vergisrecht, een wet die burgers moet beschermen tegen zware sancties bij gewone administratieve fouten. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer en kan, als het wordt aangenomen, op 1 januari 2027 ingaan.

De kern van de wet is dat overheidsinstanties eerst moeten onderzoeken of iemand bewust onjuiste informatie heeft gegeven of simpelweg een fout heeft gemaakt. Dat is vooral belangrijk bij toeslagen, uitkeringen en andere voorzieningen met een inlichtingenplicht, waarbij burgers veranderingen in inkomen, vermogen, woonadres of gezinssituatie op tijd moeten doorgeven. In de praktijk werden vergissingen en fraude niet altijd goed van elkaar onderscheiden, waardoor mensen soms direct te maken kregen met terugvorderingen of boetes.

Als het vergisrecht ingaat, krijgen instanties als UWV, de Sociale Verzekeringsbank en gemeenten meer ruimte om eerst contact op te nemen en burgers de kans te geven hun fout uit te leggen en gegevens te corrigeren. Volgens Radar moet dat voorkomen dat een kleine administratieve misser meteen als fraude wordt behandeld.

De regeling geldt niet voor opzettelijke fraude. Wie bewust inkomsten verzwijgt, documenten vervalst of herhaaldelijk verkeerde informatie verstrekt, kan nog steeds worden aangepakt. Zolang de wet nog niet definitief is, is het advies om fouten direct zelf te melden, schriftelijk toe te lichten en bewijs van correctie te bewaren.