"Verhuurders geven je gewoon geen kans": Mira, Irene en 21.000 anderen in Vlaanderen zijn dak- of thuisloos

In dit artikel:

Onderzoek van de KU Leuven wijst uit dat in Vlaanderen naar schatting meer dan 21.000 mensen dak- of thuisloos zijn: ongeveer 14.822 volwassenen en 6.606 kinderen. De telling vond plaats op 17 oktober 2025 in vier regiogebieden (Demerland, Asse‑Dilbeek‑Affligem, Rivierenland en Noord‑Limburg) met inzet van 29 lokale besturen en 117 hulpdiensten; de lokale resultaten werden vervolgens geëxtrapoleerd naar heel Vlaanderen. De onderzoekers voeren zulke tellingen jaarlijks uit in wisselende regio’s en vergelijken meerdere jaren; zij signaleren dat het probleem hardnekkig hoog blijft en in sommige zones zelfs toeneemt, in lijn met bredere Europese trends.

Samenstelling en oorzaken
De groep is divers: veel mensen verblijven tijdelijk bij vrienden of familie (sofasurfers) en 35–45% is vrouw. Jongeren vormen een aanzienlijke groep: naar schatting 1 op de 5 dak‑ en thuislozen is 18–25 jaar oud, en ongeveer 1 op de 3 bevindt zich zelfs onder de 18 jaar. Uitstroming uit jeugdhulp en de moeilijkheid om de reguliere huurmarkt te betreden maken jongeren extra kwetsbaar. Ook gezinnen met kinderen komen vaak in noodwoningen of dreigen uit huis gezet te worden; onderzoekers en hulpverleners waarschuwen voor de negatieve effecten op de ontwikkeling en schoolprestaties van deze kinderen.

Belangrijke drijfveren zijn stijgende woonkosten (onder meer door instroom uit Brussel), strengere woonnormen die woningen ongeschikt verklaren, huurachterstanden en schrijnende tekortkomingen in de sociale huurmarkt. Dreigende uithuiszetting is in sommige regio’s zelfs de grootste oorzaak van dak‑ en thuisloosheid. Daarnaast ervaren opvangzoekers discriminatie op de private huurmarkt en lopen zij vaak vast door lange wachtlijsten voor sociale woningen.

Getuigenissen
Twee getuigen uit het artikel illustreren de problematiek: Mira belandde als minderjarige langere tijd op straat en was gedwongen te douchen in sporthallen; via contacten kreeg ze later financiële hulp en een klein appartement in Brussel. Irene (50) verloor haar woning na schuldbemiddeling en zit momenteel in een opvang in Lommel; zij ervaart dat verhuurders mensen uit opvang niet serieus nemen en voelt zich gevangen in onzekere procedures.

Aanbevelingen
Onderzoekers en hulpverleners pleiten voor preventie (met name gericht op jongvolwassenen die uit instellingen komen), intensievere begeleiding bij de overgang naar zelfstandigheid en vooral voor woongerichte oplossingen: meer woningen op maat van de verschillende doelgroepen, gecombineerd met gerichte begeleiding. Daarmee zou een groot deel van de instroom structureel kunnen worden aangepakt.