Vergelijkbare bouwvergunning kost in Ede €45.000 en in Amsterdam slechts €1.017

In dit artikel:

De kosten voor een bouwvergunning verschillen sterk per gemeente, blijkt uit een steekproef van Vereniging Eigen Huis onder 39 gemeenten. Voor een vergelijkbare vrijstaande nieuwbouwwoning buiten het omgevingsplan kost de vergunning in Ede €45.000, terwijl Amsterdam €1.017 rekent: een verschil van bijna €44.000.

Ook bij verbouwingen lopen de bedragen uiteen. Voor een voorbeeldverbouwing van €80.000 kostte de vergunning €938 in Breda en €6.525 in Zeist. In Woensdrecht steeg het tarief voor een aanvraag binnen het omgevingsplan bovendien van €570 in 2025 naar €3.975 in 2026, bijna zeven keer zoveel.

Gemiddeld stegen de leges minder sterk. Een vergunning voor nieuwbouw binnen het omgevingsplan kost nu gemiddeld €6.468, een stijging van 2,08 procent. Buiten het omgevingsplan ligt het gemiddelde op €11.007. Een verbouwvergunning kost gemiddeld €2.932, iets minder dan vorig jaar. Volgens de belangenorganisatie verhullen deze gemiddelden echter de grote lokale verschillen.

Sinds 2024 kunnen huiseigenaren daarnaast te maken krijgen met de kosten van een private kwaliteitsborger, die controleert of een nieuwbouwwoning aan de technische eisen voldoet. Die kosten bedragen gemiddeld ongeveer €6.500 per woning. Wie in Ede buiten het omgevingsplan bouwt, is daardoor voor alleen de vergunning en kwaliteitscontrole al ruim €51.000 kwijt, exclusief grond, bouwkosten en andere mogelijke leges.

Gemeenten mogen bouwleges alleen gebruiken voor kosten die samenhangen met hun dienstverlening. Toch is voor inwoners vaak onduidelijk hoe tarieven worden berekend. Iedere gemeente hanteert een eigen verordening en rekenmethode; de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging hebben die situatie volgens Vereniging Eigen Huis niet transparanter gemaakt. De organisatie pleit daarom voor een landelijke rekenmethode en openbare onderbouwing van de tarieven.

Wie wil bouwen of verbouwen, doet er volgens de organisatie verstandig aan vooraf alle kosten op te vragen, waaronder toeslagen voor afwijkingen van het omgevingsplan, welstand, onderzoeken en kwaliteitsborging. Ook moet worden nagegaan welke werkzaamheden vergunningplichtig zijn. De leges horen al vóór het tekenen van offertes in de begroting te staan, omdat onverwachte bedragen van duizenden tot tienduizenden euro’s een bouwplan financieel onhaalbaar kunnen maken.