Verdwenen uit Nederland: zilverstreephooibeestje
In dit artikel:
Het zilverstreephooibeestje, een klein donkerbruin dagvlindertje met een opvallend oranje oogjes-rijtje en een fijn zilverstreepje aan de onderkant van de vleugel, is verdwenen uit Nederland. Historische vondsten dateren van eind 19e en begin 20e eeuw: de soort werd voor het eerst genoemd in 1866 nabij Maastricht, later lokaal aangetroffen bij plaatsen als Slangenburg (Doetinchem) en vooral rond Winterswijk. De laatste gedocumenteerde exemplaren in Nederland werden op 2 juni 1959 gevangen; sindsdien ontbreekt de soort hier volledig.
Het dier leefde in vochtige hakhoutbossen en kreupelhout—kleinschalige, natte bosjes met veel rand- en open plekken. Zulke landschappen waren vroeger in gebieden als het Willinks Weust rond Winterswijk veel meer aanwezig: een mozaïek van heide, veen, hakhout, akkers en houtwallen. Door ontginning, schaalvergroting van landbouw en het wegvallen van traditioneel beheer (zoals het kappen voor brandhout) verdwenen die dynamische, open structuren. Successie laat bos snel dichtgroeien, waarna de specifieke leefomstandigheden voor het zilverstreephooibeestje verdwijnen. Ook isolatie van overgebleven stukjes natuur maakt langdurig voortbestaan onhaalbaar.
In Europa doet de soort het buiten de Baltische staten en Rusland overal slecht; populaties slinken en verdwijnen nog steeds. Terugkeer naar Nederland lijkt weinig realistisch: individuen zouden honderden kilometers moeten reizen en bovendien ontbreekt hier momenteel genoeg groot, nat en gevarieerd leefgebied dat continu geschikt gehouden wordt. Effectief behoud vergt actief beheer van vochtig hakhout en kreupelhout—regelmatig kappen om variatie en open plekken te behouden—wat in veel gebieden praktisch en beleidsmatig lastig is.
Het artikel is van Chris van Swaay (De Vlinderstichting) en benadrukt hoe landschapsveranderingen en het wegvallen van traditioneel beheer deze veeleisende vlindersoort in Nederland hebben uitgeroeid en maken herstel op korte termijn onwaarschijnlijk.