Verbod op handel met Israëlische nederzettingen splijt Europese Unie: „Commissie wil dit gewoon niet"

In dit artikel:

EU‑lidstaten onderzoeken hoe de import van producten uit Israëlische nederzettingen kan worden ingeperkt, maar de Europese Commissie houdt de boot af. Op maandag bespraken de buitenlandministers een door Brussel opgesteld document met opties voor handel in goederen uit nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, in Oost-Jeruzalem en op de Golanhoogten. Het gaat niet om reguliere Israëlische export, maar vooral om agrarische producten zoals dadels, vijgen en wijn; de handel is relatief klein en wordt door de Commissie geschat op minder dan 100 miljoen euro per jaar.

Brussel legt drie mogelijke routes op tafel: een vergunningensysteem voor importeurs, hogere invoerrechten die nederzettingsproducten praktisch onaantrekkelijk maken, of een volledig importverbod. De echte strijd draait echter om de juridische basis. Als de maatregelen onder EU-handelsbeleid vallen, kan een gekwalificeerde meerderheid ze aannemen; onder buitenlands beleid is unanieme steun nodig, wat tegenstanders meer vetomacht geeft. Diplomaten verwijten de Commissie dat zij de opdracht van de lidstaten tegenstribbelt.

De politieke druk is groot sinds het Internationaal Gerechtshof in 2024 stelde dat landen moeten voorkomen dat handel de nederzettingen ondersteunt. Twintig EU-landen, waaronder Nederland, steunen het zoeken naar handelsbeperkingen, maar voor een stevige maatregel is nog geen brede meerderheid. Vooral een importverbod lijkt kansarm, terwijl een lichtere aanpak mogelijk meer steun kan krijgen. Duitsland, Tsjechië en enkele andere landen liggen dwars of twijfelen, waardoor een besluit waarschijnlijk pas in oktober valt — en vermoedelijk niet vóór de Israëlische verkiezingen. Nederland zegt juist dat het de handel met Israël niet wil raken, maar wil voorkomen dat nederzettingen via Europese handel worden gelegitimeerd.