Verbod hulporganisaties Gaza zorgt nu al voor doden - en het ergste moet misschien nog komen
In dit artikel:
Het Israëlische ministerie van Diaspora en Antisemitismebestrijding schorste vorige maand ongeveer 37 hulporganisaties, waaronder Save the Children, omdat ze volgens de overheid niet aan nieuwe registratie-eisen zouden voldoen. Die eisen, ingevoerd na een verplichte herregistratie vorig jaar, vragen onder meer om persoonsgegevens van alle internationale en Palestijnse medewerkers, adressen en socialmedia-accounts. Israël zegt zo te willen voorkomen dat terroristen infiltreren in ngo’s; dat besluit kreeg wereldwijd kritiek.
Praktische gevolgen zijn groot: de geschorste organisaties mogen geen internationale medewerkers meer Gaza inbrengen en hun goederen niet de grens overbrengen. Lokale hulpverleners proberen het werk te laten doorgaan, maar zij zijn vaak zelf slachtoffer van de oorlog, uitgeput en onbeschermd. Specialisten op terreinen als ondervoeding mogen niet meer binnenkomen, waardoor belangrijke expertise verdwijnt. De Norwegian Refugee Council waarschuwt dat dit verder zal leiden tot sluiting van ziekenhuizen en voedseluitdeelpunten als de schorsingen blijven staan.
De maatregelen vallen samen met een fragiel staakt-het-vuren dat op 10 oktober is overeengekomen maar in de praktijk veel beperkingen kent. De afgesproken minimumaantal vrachtwagenladingen hulpgoederen (600 per dag) wordt structureel niet gehaald; in december lag het daggemiddelde volgens Oxfam en het Rode Kruis rond de 130–220 en vaak veel lager. Fase twee van het vredesplan — terugtrekking van Israël uit delen van Gaza en wapendepositie door Hamas — is nog niet ingezet. Tegelijk blijven er bombardementen en droneaanvallen plaatsvinden; waarnemers zeggen dat de VS weinig druk uitoefent om naleving af te dwingen.
Het Rode Kruis en de Palestijnse Rode Halve Maan blijven actief, maar zien belangrijke leemtes ontstaan. Veel gespecificeerde hulp — zorg voor vrouwen, psychosociale hulp en andere specialistische programma’s — wordt door de getroffen ngo’s geleverd en is niet eenvoudig te vervangen. Dat vergroot het risico op verslechtering van de gezondheidszorg, zeker nu het winter is en regen, overstromingen en infectieziekten zoals longontsteking of onderkoeling dreigen toe te slaan.
Er is wel beperkte verbetering op het voedselvlak: recent werd officieel gemeld dat er geen sprake meer is van hongersnood, maar voedseltekorten en een kritieke situatie blijven bestaan. Save the Children spande een rechtszaak aan tegen het ministerie om de schorsing ongedaan te maken; een geplande zitting werd uitgesteld omdat het ministerie geen antwoorden zou hebben gegeven op vragen van de rechtbank. De komende weken zijn cruciaal: zonder toegang van internationale teams en hulpgoederen dreigt de hulpverlening in Gaza verder in te storten.