Verandertrajecten in de zorg stranden zodra subsidie stopt: 'Kwalijke zaak, gaat om gemeenschapsgeld'

In dit artikel:

Veel zorgvernieuwingsprojecten in Nederland lopen vast zodra de subsidie opdroogt of de trekkende kartrekker wegvalt, blijkt uit groot Gronings onderzoek van de Hanze, een werkgroep van professionals en de Aletta Jacobs School of Public Health. De onderzoekers analyseerden ruim 2300 initiatieven in zorg en welzijn en verdiepten zich in 142 samenwerkingen; gemiddeld kwamen die niet verder dan minder dan 3 van de 33 punten op een beoordelingsraamwerk voor toekomstbestendigheid.

Volgens onderzoeksleider en lector Pim Valentijn ligt het probleem niet aan de inzet van zorgverleners, maar aan een zwakke basis: er zijn vaak geen afspraken over opvolging, financiering, risicodeling of de uitwisseling van patiëntgegevens. Daardoor blijven veel goede ideeën hangen in tijdelijke pilots en worden ze lokaal niet opgeschaald.

De bevindingen zijn extra relevant nu er vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) 2,8 miljard euro beschikbaar is voor projecten die de druk op de zorg moeten verlichten door efficiënter te werken en minder zorgvraag te creëren. Valentijn waarschuwt dat de kans groot is dat zulke initiatieven opnieuw blijven steken in losse regionale samenwerkingen, terwijl het stelsel nog steeds vooral gericht is op afzonderlijke organisaties.

Een ander knelpunt is kennisdeling: ongeveer 70 procent van de projectinformatie is nauwelijks openbaar, waardoor regio’s weinig van elkaar leren en telkens opnieuw beginnen. De onderzoekers noemen dat een structureel systeemprobleem, omdat eerdere landelijke programma’s voor domeinoverstijgende samenwerking ook al weinig blijvende resultaten opleverden.