Venezolanen in Nederland zijn hun angst niet kwijt: 'Maduro is slechts een marionet'

In dit artikel:

Voor veel Venezolanen staat Nicolás Maduro symbool voor jarenlange ontbering; zijn verwijdering — door sommigen gezien als een daad van de Verenigde Staten — wordt door velen als een mogelijke reddingsboei ervaren. Venezolanen in Nederland vertellen de NOS dat Maduro het land in toom hield via drie pijlers: angst, controle en het systematisch uitputten van de bevolking, alles gericht op het veiligstellen van de machtspositie van het regime.

Persoonsverhalen illustreren de angst: Yira (54) schiet nog steeds in paniek bij het geluid van motoren omdat bewaakte motorbendes (colectivos) mensen arresteren en ontvoeren. Zij zelf werd tijdens een bezoek gegrepen door de opsporingsdienst, moest losgeld betalen en kreeg op het vliegveld een cryptische dreiging — sindsdien durft ze niet meer terug. Mensenrechtenorganisatie Foro Penal spreekt van meer dan 800 politieke gevangenen, vaak zonder duidelijke aanklacht.

Controle bereikt het regime via militairen, politie, colectivos en gekaapte sociale voorzieningen. Wie toegang wil tot voedsel, benzine, medicijnen, stroom of water is afhankelijk van beslissingen van de machthebbers; dat creëert loyaliteit uit noodzaak. In Nederland leeft die controle nog door: gesprekken aan de telefoon verlopen in codetaal uit vrees voor afluistering, zeggen vluchtelingen als Paola (32) en David (28).

Het systeem werkt ook door uitputting: veel Venezuelanen leven in extreme armoede en zijn vooral bezig met overleven, terwijl politieke oppositie, protesten en stemmen herhaaldelijk niets leken te veranderen. Vluchtelingen zoals Quelwys (37) benadrukken dat het regime diepgeworteld is — niet alleen Maduro maar hele structuren van repressie en clientelisme — en dat zelfs een machtswisseling niet per se het einde van die macht betekent.

Hoewel het vertrek van Maduro voor velen een grote stap vooruit is, is er weinig opluchting: met Rodríguez aan de macht en een toegenomen repressie blijft de toekomst onzeker. Vluchtelingen voelen dat het regime verwond maar gevaarlijker is geworden; de afhankelijkheid van basisvoorzieningen en de dreiging van willekeurige arrestaties maken terugkeer voor velen onmogelijk.