Veiligheid op school begint niet bij meer registreren

In dit artikel:

Tweede Kamerlid van de ChristenUnie bekritiseert het huidige wetsvoorstel "Vrij en veilig onderwijs", dat nu in de Tweede Kamer ligt, omdat het volgens haar veiligheid op school te veel wil afdwingen met regels en registratie in plaats van te investeren in relaties en cultuur. Het voorstel verplicht scholen onder meer tot het registreren van veiligheidsincidenten, een jaarlijkse evaluatie van het veiligheidsbeleid, strikte protocollen bij seksuele intimidatie of misbruik en het doorgaans opvolgen van klachtencommissie-oordelen. De auteur erkent dat de intentie goed is: scholen moeten alert zijn en zorgvuldig handelen bij onveiligheid.

De Raad van State waarschuwde al dat de nadruk op monitoren en administreren averechts kan werken: extra papierwerk kost leraren tijd die nodig is voor aandacht en interpersoonlijk contact — precies de elementen die vaak het verschil maken bij langdurige pesterijen, intimidatie of toename van antisemitisme in de klas. De Kamerlid stelt dat echte veiligheid niet primair uit meer regels ontstaat maar uit sterke relaties: leraren die hun leerlingen kennen, betrokken ouders, duidelijk genormeerde grenzen en een cultuur van verantwoordelijkheid voor elkaar.

Daarnaast vraagt zij aandacht voor externe oorzaken van onveiligheid: problemen in het gezin, de agressieve en vernederende onlinewereld, negatieve groepsdynamiek buiten school, toenemende eenzaamheid en tekortkomingen in jeugdzorg en geestelijke gezondheidszorg. Deze factoren kunnen scholen ondermijnen en vragen om een breder maatschappelijk debat en investeringen in morele vorming en mentale weerbaarheid.

De auteur wijst ook op lacunes in het wetsvoorstel: registratie mist duidelijke aandacht voor suïcidepogingen en voor de categorie antisemitische incidenten; zij heeft hiervoor wijzigingsvoorstellen ingediend. Conclusie: geen enkele wet zal pestgedrag en conflicten volledig voorkomen, maar scholen kunnen veilige plekken zijn als er een cultuuromslag komt — open gesprek, durven normeren en gedeelde verantwoordelijkheid in plaats van bovenal maakbare voorschriften. De ChristenUnie zal minister en Kamer hierop blijven aanspreken.