Veilig Thuis verstopt drie kinderen in een vakantiehuisje zonder rechter: 'onacceptabel', maar Den Haag wilde geen verplichte kinderrechter

In dit artikel:

In september werden in West-Brabant twee kinderen van ongeveer tien jaar door Veilig Thuis uit huis geplaatst en ondergebracht in een vakantiehuisje. Hun moeder stemde aanvankelijk in, maar zegt dat dit gebeurde nadat haar was verteld dat de kinderen zelf niet naar huis wilden. Later bleek volgens haar advocaat dat die informatie niet klopte.

Toen de moeder op maandag 21 september telefonisch liet weten dat zij haar kinderen terug wilde, zouden twee medewerkers van Veilig Thuis haar onder druk hebben gezet om toch akkoord te blijven. Ook kreeg zij te horen dat de kinderen in elk geval vóór 5 oktober niet zouden thuiskomen. De kinderen verbleven vervolgens tot vrijdagavond buiten huis zonder toestemming van de moeder met gezag en zonder machtiging van de kinderrechter. Pas op 25 september vroeg de Raad voor de Kinderbescherming met spoed om een rechterlijke beslissing.

De kinderrechter in Breda noemt de gang van zaken zeer zorgelijk en onacceptabel. Volgens de rechter lijkt sprake te zijn geweest van het onttrekken van de kinderen aan het ouderlijk gezag. Ook was de opvang volgens de uitspraak niet passend: de kinderen werden 24 uur per dag begeleid door medewerkers die niet SKJ-geregistreerd waren. Bovendien werd hun verblijfplaats enkele dagen geheimgehouden en mocht de moeder niet deelnemen aan het overleg over haar kinderen.

De rechter wees het verzoek om de kinderen langer uit huis te plaatsen uiteindelijk af, omdat er minder ingrijpende manieren waren om hun veiligheid te waarborgen. Op 1 oktober gingen zij terug naar hun moeder. De stiefvader moest elders verblijven, er kwam 24-uurs toezicht en hulp aan huis, en de kinderen bleven voorlopig onder toezicht staan. Aanleiding voor de uithuisplaatsing waren verklaringen van de kinderen dat de stiefvader hen zou hebben geslagen en geschopt, aangetroffen oud letsel en een lopend politieonderzoek. De uitkomst daarvan was nog niet bekend.

De zaak is volgens het artikel geen op zichzelf staand incident. In een eerdere zaak bekritiseerde het gerechtshof in Den Bosch Veilig Thuis Oost-Brabant omdat een jong kind een maand lang op geheime adressen verbleef zonder voorafgaande rechterlijke toetsing en zonder advocaat voor de ouders. Het hof vond de gevolgde procedure zeer zorgelijk, hoewel de latere uithuisplaatsing inhoudelijk wel werd toegestaan.

Naar aanleiding van die eerdere zaak stelde het kabinet dat Veilig Thuis niet mag meewerken aan een gedwongen uithuisplaatsing zonder rechterlijke toetsing en dat een geheime plaatsing niet past bij vrijwillige hulp. De aangekondigde reactie bleef volgens de auteur echter beperkt tot voorlichtingsmateriaal; strengere instructies of nieuwe aansprakelijkheidsregels kwamen er niet. Veilig Thuis West-Brabant zegt de uitspraak serieus te nemen, maar wil vanwege de privacy van het gezin niet inhoudelijk reageren.

Kamerlid Moinat heeft minister Sterk gevraagd hoeveel kinderen de afgelopen vijf jaar zonder rechterlijke machtiging op een voor hun ouders geheim adres zijn geplaatst. Het artikel bepleit daarnaast een landelijke registratie, een verplicht rechterlijk toezicht binnen 24 uur bij geheime plaatsingen en onderzoek door de inspectie naar de Brabantse zaak. De kern van de kritiek is dat de veiligheid van kinderen bescherming vereist, maar dat Veilig Thuis die bescherming niet buiten de wettelijke controle van de kinderrechter om mag organiseren.