Vegetariërs lopen minder risico op vijf soorten kanker. Al is er ook één variant waar ze veel vatbaarder voor zijn
In dit artikel:
Britse onderzoekers hebben in de grootste studie ooit naar voeding en kanker onderzocht hoe vegetarische en plantaardige diëten het risico op verschillende kankersoorten beïnvloeden. Ze bundelden gegevens van in totaal 1,8 miljoen mensen die gemiddeld zestien jaar werden gevolgd. De belangrijkste conclusie: mensen die geen vlees aten hadden een lager risico op minstens vijf soorten kanker — met name alvleesklier-, borst-, prostaat- en nierkanker, en multipel myeloom (een bloedkanker).
De studie werd geleid door Aurora Perez‑Cornago (toen verbonden aan de Universiteit van Oxford). Omdat het om zoveel deelnemers en lange follow‑upperiodes gaat, achten de onderzoekers de uitkomsten statistisch robuust: de gevonden verbanden lijken niet zomaar toeval. Tegelijkertijd signaleert het onderzoek ook een onverwacht nadeel voor vegetariërs: zij hadden bijna twee keer zo vaak de meest voorkomende vorm van slokdarmkanker. Dat resultaat is gebaseerd op een beperkt aantal gevallen (31 onder vegetariërs) maar bleek statistisch relevant. Een mogelijke verklaring die de onderzoekers noemen is een lagere inname van voedingsstoffen als vitamine B12 bij vegetariërs; B12 komt vooral voor in rood vlees, gevogelte en vis. Daarom adviseren zij vegetariërs om aandacht te besteden aan aanvulling van nutriënten die in dierlijke producten zitten.
Oncologen noemen de studie waardevol vanwege de omvang maar wijzen ook op beperkingen. Hans Wildiers (UZ Leuven) en Eric Van Cutsem (Stichting tegen Kanker) benadrukken dat vegetariërs in de studie werden gedefinieerd als mensen die in het afgelopen jaar geen vlees of vis aten, waardoor eerdere eetgewoonten onbekend blijven. Daarnaast kunnen andere leefstijlfactoren — bijvoorbeeld dat vegetariërs gemiddeld gezonder leven — een rol spelen bij het lagere kankerrisico. Voor veganisten waren de aantallen klein; de studie laat zien dat veganisten mogelijk een hoger darmkankerrisico hadden, iets wat de onderzoekers koppelen aan mogelijke calciumtekorten, maar dit resultaat vraagt om voorzichtigheid en verdere studie.
Samenvattend: de gegevens ondersteunen het idee dat weinig of geen vlees eten samenhangt met een lager risico op meerdere kankersoorten, maar causaliteit is niet bewezen en er zijn aanwijzingen voor tekorten of verhoogde risico’s bij specifieke kankers. Belangrijke praktische boodschap: wie vegetarisch of veganistisch eet moet actief zorgen voor voldoende inname van ijzer, selenium, zink, calcium en bepaalde vitamines of overwegen supplementen; verder onderzoek is nodig om oorzakelijke mechanismen en de gevonden verhoogde slokdarmkanker‑kans te verklaren.