Veertig jaar na Heizeldrama: 'Onbestaanbaar dat het níet fout zou gaan'
In dit artikel:
Op 29 mei 1985 vond in het Brusselse Heizelstadion een van de zwaarste voetbalrampen uit de historie plaats tijdens de Europa Cup 1-finale tussen Liverpool en Juventus. Wat voorafging was een combinatie van organisatorische fouten en een zwakke toezichtstructuur die vroeg of laat tot geweld moest leiden. Het 55 jaar oude stadion verkeerde door verbouwingen in een slechte staat, met losliggende stenen en puin, terwijl de fansecties slecht gescheiden waren: neutrale toeschouwers zaten in Blok Z, dat vrijwel geheel door Juventus-fans werd ingenomen, gescheiden van Liverpool-supporters slechts door een gaashek. De politie was door omstandigheden, waaronder een pausbezoek, nauwelijks aanwezig en werd vervangen door onervaren reservisten. Ook stond de Brusselse burgemeester onder invloed van alcohol en was daardoor niet handelingsbekwaam.
De rellen begonnen rond 19.00 uur, waarbij Liverpool-fans Blok Z aanvielen, wat paniek veroorzaakte onder de Italiaanse supporters. René Buitenkant, één van de aanwezigen en zelf Liverpool-supporter, beschrijft een benarde situatie waarin hij en vrienden besloten te weerstand bieden om zo niet vertrappeld te worden. Ondanks een blessure slaagde Buitenkant erin te ontsnappen en getuigde later naast commentator Theo Reitsma over wat zich achter de schermen afspeelde, waaronder het stapelen van dode slachtoffers in de catacomben bij de kleedkamers. Reitsma, die verslag deed voor de NOS, zag al vroeg dat de Engelse supporters zwak begeleid werden en dat de Belgische autoriteiten falen in hun taak.
In totaal kwamen 39 mensen om het leven en raakten zo’n 600 gewond. Veertien Liverpool-supporters werden veroordeeld voor doodslag en kregen celstraffen, terwijl enkele Belgische functionarissen schuldig werden bevonden zonder vervolging. Engelse clubs werden tot 1991 geschorst voor Europese competities. De wedstrijd zelf, die met twee uur vertraging plaatsvond, eindigde in een 1-0 overwinning voor Juventus dankzij een penalty van Michel Platini. Vier decennia later blijft het Heizeldrama symbool staan voor een tragedie die werd gevoed door falend gezag en gebrekkige organisatie, een zwarte bladzijde in de Europese voetbalgeschiedenis.