Veel mis met nieuwe aanpak asielaanvragen, ziet VluchtelingenWerk

In dit artikel:

De nieuwe asielprocedure die in juni werd ingevoerd, werkt na honderd dagen volgens VluchtelingenWerk Nederland (VWN) en de Vereniging Asieladvocaten en -Juristen Nederland (VAJN) onvoldoende. Asielzoekers moeten hun aanvraag zelf op een tablet invullen, maar begrijpen de vragen en hun rechten niet altijd. Zo weten sommigen niet dat zij mogen vertellen over hun geaardheid of trauma’s, of om uitleg mogen vragen.

Daarnaast ontstaan problemen rond juridische bijstand. Asielzoekers missen afspraken met advocaten, hebben geen vervoer of worden kort voor een gesprek naar een andere opvanglocatie verhuisd. Advocaten krijgen de afspraak soms pas laat door. Ook is de IND verantwoordelijk voor het eerste juridische advies, wat volgens de organisaties niet wenselijk is.

Bij de invoering wachtten ongeveer 54.000 mensen nog op een beslissing over een eerder ingediende aanvraag; sommigen wachten al sinds eind 2022 of begin 2023. De IND zou in sommige gevallen een jaar geen gesprek hebben gevoerd. Een deel kreeg alsnog een afwijzing, anderen een verblijfsvergunning voor drie in plaats van vijf jaar. Advocaten willen die besluiten aanvechten, wat de druk op advocaten en rechtbanken en de mentale belasting van asielzoekers vergroot.

Tijdens de zomervakantie moesten advocaten aanvankelijk binnen twee weken reageren op vragen van de IND. Na protest werd die termijn verlengd tot acht weken, maar IND-medewerkers zouden daarvan niet op de hoogte zijn geweest en aanvragen hebben afgewezen als een reactie uitbleef. VWN en de VAJN pleiten daarom voor een pardon voor de circa 54.000 wachtende asielzoekers, omdat de lange wachttijd buiten hun schuld is ontstaan.