Veel kinderen maken geweld mee, vooral op school: 'Heb er nog steeds last van'

In dit artikel:

Drie kwart van de Nederlandse kinderen tussen 9 en 13 jaar heeft ooit te maken gehad met geweld—als slachtoffer, getuige of dader—volgens een onderzoek van Highberg onder 637 kinderen in opdracht van NOS Jeugdjournaal en De Kindertelefoon. Van die groep rapporteert 84% dat ze iemand anders heeft zien geweld gebruiken; dat gebeurt vooral op school of het schoolplein. Ook als het kind zelf geweld meemaakte, noemt 82% school of schoolplein als plek, terwijl 23% aangeeft dat het op straat gebeurde. Het begrip geweld omvat niet alleen fysiek maar ook psychisch en verbaal geweld.

Persoonlijke verhalen illustreren de cijfers: Renée (12) vertelt over jarenlange pesterijen online en in het echt die in groep 5 begonnen en pas op de middelbare school ophielden, met blijvende onzekerheid ("ben ik wel goed genoeg?"). Bram (19) schetst de langdurige angst door huiselijk geweld; Roze (23) kwam pas inzien dat haar thuissituatie niet normaal was nadat vriendinnen haar erop wezen, en verwerkt haar ervaringen in muziek.

Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat veel kinderen niet weten hoe te handelen: ruim een derde (39%) weet niet wat te doen als ze getuige zijn van geweld, en een vergelijkbaar deel weet niet wat te doen als zij zelf slachtoffer zijn. Ondanks dat 72% zich meestal veilig voelt, is het onbegrip over handelingsopties zorgelijk. Roline de Wilde, directeur van De Kindertelefoon, benadrukt dat kinderen vaak bang zijn voor gevolgen of niet geloofd te worden; haar organisatie voert inmiddels gemiddeld 25 gesprekken per dag over geweld, een stijging ten opzichte van vorig jaar.

De conclusie: schoolomgevingen zijn een belangrijke vindplaats van geweld onder kinderen, veel jongeren weten niet hoe te reageren en lopen risico op langdurige psychische schade. Belangrijke aanpakken zijn beter luisteren, kinderen serieus nemen, hen regie geven en laagdrempelige hulp en voorlichting op scholen en thuis beschikbaar maken.