Veel is nog onduidelijk, maar de vraag die zich opdringt: heeft de lange arm van Teheran nu ook in Schoonhoven toegeslagen?
In dit artikel:
Op de Dam in Amsterdam protesteerden zondag enkele honderden Iraniërs onder de vlag van de Nationale Raad van Verzet Iran (NCRI) tegen het regime in Teheran. De demonstratie volgde op de schietpartij van afgelopen donderdag in Schoonhoven, waarbij een 36-jarige Iraanse activist en ict’er die bij de politie werkte voor zijn woning werd neergeschoten en in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt. De motieven zijn nog onduidelijk, maar minister van Justitie David van Weel waarschuwde dat het feit dat het slachtoffer Iraans is en zich openlijk tegen het regime keerde, aanleiding geeft om een mogelijke betrokkenheid van Iran serieus te onderzoeken.
De aangevallen man is online zeer zichtbaar: hij heeft meer dan 40.000 volgers op Instagram en plaatste eind februari een oproep tot opstand, met lof voor Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 verdreven sjah. Via Telegram gaf hij bovendien technische tips om internetblokkades te omzeilen en vroeg hij volgers om locaties door te geven van militaire konvooien en posten van de Revolutionaire Garde en Basij-milities. Die activiteiten maken hem volgens aanwezige tegenstanders een interessant doelwit voor regime-gezinden.
De demonstranten op de Dam, onder wie Parisa Kamali en haar vader Hassan, tonen zich vastberaden ondanks de dreiging. Ze wijzen op een patroon: Iran wordt internationaal al langer verweten liquidaties en aanslagen op dissidenten te laten uitvoeren. NRC bracht in 2024 tientallen mogelijke pogingen in kaart, en Nederlandse autoriteiten hebben Iran eerder verantwoordelijk gehouden voor aanslagen en moordaanslagen in Nederland. Voorbeelden zijn de moord op Mohammad Reza Kolahi Samadi in Almere (2015) en een dodelijke aanslag in Den Haag in 2017; in 2019 sprak de toenmalige AIVD-leiding expliciet over Iraanse betrokkenheid.
Recentere incidenten illustreren dat Teheran vaak samenwerkt met criminele netwerken in Europa. In juni 2024 overleefde activist Siamak Tahmasbi in Haarlem een aanslag; bij zijn huis werden twee verdachten gearresteerd, later gelinkt aan een mislukte aanval in Spanje. Ook een Duitse rechtszaak rond een poging op een synagoge in Bochum (2022) toonde aan dat opdrachten vanuit Teheran via voortvluchtige criminele makelaars kunnen worden uitgevoerd.
Onder Iraanse tegenstanders in Nederland leeft grote bezorgdheid over veiligheid: zij vrezen dat identificatie van ict’ers bij westerse bedrijven tijdens pro-regime-bijeenkomsten kan leiden tot doxxing en blootstelling aan het regime. Nederlandse politie en inlichtingendiensten staan volgens betrokkenen onder druk om bedreigingen gericht te onderzoeken en bescherming te bieden aan prominente dissidenten in het land.