Veel barrières voor mensen met een beperking: 'Je wordt als kostenpost gezien'
In dit artikel:
Tien jaar nadat Nederland het VN-verdrag Handicap tekende, blijkt de realiteit nog ver achter de belofte van volwaardige deelname te liggen, concludeert het College voor de Rechten van de Mens. Uit een onderzoek onder ruim 1.800 Nederlanders met een lichamelijke beperking komt duidelijk naar voren dat veel mensen belemmeringen ervaren op gebieden als zorg, onderwijs, werk en sociale activiteiten.
Getroffenen vertellen over alledaagse problemen: Larissa de Groot, sinds tien jaar rolstoelgebruiker, zag geen verbetering in haar situatie en moet reizen strak plannen omdat liften op stations maandenlang kapot zijn. Ronald van der Schoot, die sinds zijn geboorte spasmes heeft, wijst op slecht geregeld openbaar vervoer, versnipperde instanties en het voortdurend moeten aantonen van je beperking. Werkloosheid en sociale uitsluiting zijn wijdverbreid: meer dan een kwart ervaart geen gelijke kansen op de arbeidsmarkt, de helft onderneemt minder sociale activiteiten dan gewenst en ruim een derde maakt zich zorgen over financiële zekerheid in de toekomst.
Zichtbaarheid en beeldvorming spelen ook een rol. Sophie-Anne Onland, met een onderbeenprothese, koos bewust voor een opvallende 'glitterprothese' om aandacht te vragen en meer representatie van mensen met een beperking in media en publiciteit te realiseren; ze startte zelfs een agentschap daarvoor. Adviseurs wijzen er tegelijk op dat de groep mensen met een beperking zeer divers is, waardoor belangen uiteenlopen en maatwerk nodig is.
Volgens betrokkenen ontbreken mensen met beperkingen te vaak aan besluitvormende tafels, waardoor beleidsmakers voorwerpen bedenken zonder ervaringskennis — denk aan oncomfortabele kinderkopjes voor rolstoelen. Ook wordt er volgens critici te veel gekeken naar de kosten van toegankelijkheid en te weinig naar de maatschappelijke winst van participatie. Rick Lawson van het College stelt dat de regering meer verantwoordelijkheid moet nemen: de overheid moet zorgen dat de rechten van mensen met een beperking vooruitgaan, niet achteruit. Voor mantelzorgers blijkt passende financiering eveneens geen vanzelfsprekendheid: de extra middelen die Stefan nodig had om zijn vrouw na een hersenbloeding thuis te verzorgen werden dit jaar onverwacht afgewezen, wat de urgentie van bestuurlijke actie onderstreept.